محمود بن هدايت الله افوشته اى نطنزى
453
نقاوة الآثار في ذكر الاخيار در تاريخ صفويه ( فارسى )
بوستانى بود كه باغبان روزگار در چمن آن همه نهال سرو و گل نشانيده ليكن سروهايش همه خرامان و گلها همه آتشى و گلاب افشان يا به جهت تعظيم و پاى بوس پادشاه سليمان ناموس طبقات ملك با ثوابت و سيار فلك از پى مباهات و افتخار بر سطح آن چمن فردوس آثار نزول نموده بودند . شعر يكى گلشن آراست فردوس بو * نشانده همه سرو و گل اندرو ولى سروهايش خرامان هم * زده بر كمر عطف دامان هم برافروخت هر سو در آن طرفه باغ * بجاى گل و لاله شمع و چراغ به كف سرو قدان خورشيدوش * يكى شمع كافورى شعلهكش نديدست « 1 » چشم خرد هيچ بار * كه سرو آورد آتشين گل ببار نبود آن چراغان بميدان شهر * كه خلق از تماشاى آن داشت بهر بپابوس شاه سليمان نگين * ملك با فلك آمده بر زمين و ارباب سخن در تعريف و توصيف اين چراغان ، نظمهاى دلفريب پرداختند و تواريخ صحيح در لباس تعميه و صريح بر صفحهء ظهور آوردند بتوسط ندماى مقرب و ظرفاى مؤدب نقل مجلس بهشت آيين و نقل محفل ارم تزيين ساختند و بعد از تماشاى چراغان و حصول انتعاش طبع از تفرّج آن اوضاع غرابتنشان ، خاطر عدالت مآثر خسرو كسرى اتصاف به بسط بساط معدلت و انصاف و تفحص اوضاع مملكت و تفقد احوال رعيّت ميل فرموده روى توّجه و التفات بتمشيت مهمّات ولايات آورده رعايا و عجزهء هر محال كه از تعدّى و تغلّب حكام و عمال پريشان حال گشته بعضى بر سرهاى راه و بعضى بر درگاه گيتىپناه برسم دادخواه آمده بودند ، زبان « 2 » بشكوه و شكايت گشوده پادشاه معدلت پناه ، حكايت ايشان را بسمع ترحم و اشفاق شنيده
--> ( 1 ) - متن نديد است ( 2 ) - هر دو نسخه : و زبان .