محمود بن هدايت الله افوشته اى نطنزى
88
نقاوة الآثار في ذكر الاخيار در تاريخ صفويه ( فارسى )
نموده لواى توجه ارتفاع دادند ، اما صورت امر ديگر در آيينهء خيال ايشان جلوهگر گشته جهت تشخيص آن ماده ، ابواب مصلحت و مشورت بر روى يكديگر گشادند « 1 » . حاصل قضيه آنكه بىدست آويزى و تحفه به خدمت نوّاب والاجناب رفتن از طريق ارادت و اخلاص دور مينمايد ؛ اولى آنست كه بهيئت اجتماعى از اينجا ايلغار كرده مانند بلاى ناگهان بر سر قيطاس پاشا رويم و دستبرد به او نموده هديهء ملازمت نوّاب بچنگ آوريم و همگنان را اين رأى موافق ارادهء عالم آراى افتاده من حيث المجموع از آن مقام قريب به ده هزار كس متوجه كنار آب ارس گرديدند و از آنجا جلو انداخته بلدهء ارس را مركزوار احاطه كردند و قيطاس پاشا پس از اطلاع بر توجه امراء ، هراس بيقياس به خود راه داده ناچار [ با ] لشكرى كه داشت بنياد جنگ در انداختن توپ و تفنگ كرد و چون كوچه بندها در نهايت استحكام بود و خندق مملو از آب كه بىزورق عبورممكن نبود ، امراء در آن روز كارى از پيش نبردند و روز ديگر شروع در جنگ كرده بعد از آنكه از طرفين لوازم نزاع و شين بظهور رسيد ، امراء بموجب « الحرب اوزار » آغاز فرار و انهزام نمودند . قيطاس پاشا حمل برگريز كرده بىدهشت و انديشه مانند گراز از آن بيشه بيرون آمده خود را با لشكرى كه داشت بر آن گروه صاحب شكوه زد و امراء جنگ در گريز كرده فيما بين [ 50 ] نهر ارس و آب كر اقتراب آن دو خيل با تهوّر وقوع يافت و بعد از آنكه دو رود ديگر از خون آن دو لشكر در آن صحراى پهناور جريان پذيرفت ، قيطاس با اضطراب بيقياس بادبان هزيمت افراخته خواست كه از آن بحر خونخوار كشتى حيات را بكنار اندازد ، ليكن بعضى از نهنگان لجهء وغا و پلنگان
--> ( 1 ) - م : گشاده .