محاسن - 28 / 13 : خوبىها و نيكويىها ، جمع « حسن » بر خلاف قياس صرفى ، نقيض « قبح » ، چنان كه گويى جمع « محسن « 1 » » است . از « الصّحاح » و « الصّراح - من الصّحاح » و « محيط المحيط » ، و نيز گفته‌اند : آن را مفردى نيست . از « لسان العرب » مادّهء ( ح س ن ) و « شرح ديوان الحماسة « 2 » » لأبى علىّ أحمد بن محمّد بن الحسن المرزوقى ، ج 2 ، ص 643 و 644 . ثعالبى نيز در « فقه اللّغة » ص 252 « محاسن » را از مقولهء جمعهايى كه واحد آن از لفظ خود نيست ، آورده است . رك : « مساوى » . محاضرات - 94 / 10 جمع محاضرة ، و آن علمى است كه بدان ملكه‌اى بحاصل آيد كه سخنى از ديگرى آورند كه از جهت معانى وضعى و يا از باب تركيب خاصّى كه دارد با مقام مناسب افتد . غرض از آن كسب اين ملكه و فايدت آن پرهيز از خطا در تطبيق آن سخن است با مقتضاى مقام تخاطب ؛ از جهت معانى اصلى و از جهت تركيب

--> ( 1 ) - ابن منظور در « لسان العرب » از قول أزهرى آورده است كه : عرب « محاسن » را پيوسته مفرد به كار برد و نيز از قول ابن سيده گويد : اين قول كه واحد « محاسن » « محسن » ( بفتح ميم و سكون حاء و كسر سين ) است درست نتواند بود ، زيرا « محاسن » بعقيدهء جمهور اهل لغت جمعى است كه آن را واحدى نيست . ( 2 ) - در شرح اين بيت وضاح بن اسمعيل : يمانية قلم بنا فتبدى * دقيق محاسن و تكن غيلا