شهاب الدين محمد خرندزي زيدري نسوي
328
نفثة المصدور ( فارسى )
« شرح التّبيان للعكبرى » ج 2 ص 80 ، « شرح ديوان المتنبّى » لعبد - الرّحمن البرقوقى ج 3 ص 260 ، « التّمثيل و المحاضرة » ص 182 . ( 447 ) - ص 105 س 6 و 7 و نفس تأبّى . . . الخ و نفسى كه از خوارى و پستى سر باز زند . ( 448 ) - ص 105 س 12 وَ ما أَدْراكَ . . . * الآية و چه دانى تو [ يا محمّد ] كه چه عقبه است [ آن عقبهء صراط ] . ( 449 ) - ص 106 س 5 - 8 و عقاب لبنان . . . الخ گريوهها و راههاى دشوار كوه لبنان را ، كه تابستان آن ( در سردى ) همانند زمستانست ، در زمستان چگونه توان بريد ؟ ! ( چگونه توانم طىّ كرد ؟ ! ) . برف در آن گريوه راه را بر من بپوشانده و مشتبه ساخته بود ، خود تو گفتى در سپيدى آن سياهيى بود . ( زيرا در تاريكى و سياهى است كه آدمى گمراه شود نه در روشنايى و سپيدى ، ولى در اين گريوه كار باژگونه گشته و روشنايى و سپيدى ، همانند تيرگى و سياهى ، گمراهى را سبب آمده بود ، بدين توجيه كه بسيارى برف در راههاى دشوار آن كوه راه را بر من بپوشانده و مشتبه كرده و سپيدى آن باعث آمده بود كه چشمانم بسبب برفزدگى خيره گردد و بينايى خود را از كف بدهد و راه بجايى نبرد ) . اين دو بيت از متنبّى است . « شرح التّبيان » ج 1 ص 15 و 16 ، « شرح ديوان المتنبّى » لعبد الرّحمن البرقوقى ، ج 1 ص 21 . ( 450 ) - ص 107 س 4 و 5 آن مرد نيم . . . الخ چنان كه در ص 107 ، حاشيهء شمارهء 7 ، إشارت رفته است به بيت نخستين اين رباعى در « تاريخ ابن اسفنديار » ج 1 ص 227 استشهاد رفته ، و تمامت آن در پارهاى از نسخ مطبوع و خطّى « رباعيّات خيّام » بنام وى آمده است ، كه از آن جمله است : در « رباعيّات خيّام » طبع ادوارد هرن آلن ، ص 177 ، و طبع فريدرخ روزن ، ص 47 ، رباعى 90 ، و طبع بار تولومه ، ص 16 ، رباعى 77 ، و پارهاى از نسخ مطبوع ديگر كه در أصالت نسخ خطّى مأخذ و معتمد