رربورن كلاوس ميشائيل ( مترجم : كيكاوس جهاندارى )
68
نظام ايالات در دوره صفويه ( فارسى )
وكيل : حسن آقا « 259 » . از سال 975 تا 979 ( - 2 / 1571 - 1567 م . ) سلطان محمود ميرزا ، « 260 » پسر شاه طهماسب اول ، لله : اللّه قلى سلطان ايجك ( ؟ ) اغلى استاجلو . از سال 979 تا 984 ( - 76 - 2 / 1571 م . ) امامقلى ميرزا ، پسر شاه طهماسب اول ، لله : پيره محمدخان استاجلو . و - اختيارات حكام 1 - اختيارات نظامى « خانها تمام قدرت ايالت خود را در اختيار دارند و در آنجا در حكم پادشاهان كوچكى هستند » « 261 » . ما در اين قسمت مىخواهيم تحقيق كنيم تا بدانيم از نظر اختيارات نظامى ، مالى و قضائى حكام ، اين اظهار شاردن تا كجا منطبق با حقايق است و اعطاءكنندهء همهء قوا و اختيارات يعنى شاه چه مقدار از اين حقوق را به خود مخصوص كرده بوده است . مهمترين خصوصيت حكام تصدى فرماندهى قواى نظامى بوده است . در نتيجه ، اعطاى قدرت فرماندهى ( امارت ) همواره مقدم براعطاى حكومت بوده است . به همين دليل اغلب ، منابع مورد استفادهء ما بجاى حكومت از امارت اين يا آن ايالت سخن مىگويند « 262 » . هنگامى كه اميرى را به امارت مىرساندند و جز القاب و عناوين ، طبل و علم « 263 » نيز به دو مىدادند زمام ادارهء امور عشيرهاى را نيز به او
--> ( 259 ) - « وكيل » تنها در جواهر الاخبار ، ص b 308 ، a 314 ذكر شده است . ( 260 ) - در جواهر الاخبار به صورتى نادرست از امامقلى خان ذكر است . ( 261 ) - شاردن ، جلد پنجم ، ص 255 . ( 262 ) - مثلا رجوع كنيد به خلاصة التواريخ ، ص a 226 ؛ خلاصة السير ، ص b 20 ؛ دستور شهرياران ، ص b 239 ؛ سند مورخ به سال 1110 ( - 1698 م . ) در كتاب مالك و زارع در ايران اثر لمبتن ( متن انگليسى ) ، ص 109 آورده شده است . ( 263 ) - در اين مورد رجوع شود به همين فصل بند ج - انتصابات كه ذكر آن قبلا گذشت .