اما طبق اظهار اسكندر منشى حكمران افغان پشنگ در اواخر دورهء سلطنت شاه عباس اول ( متوفى در 1038 - 1629 م . ) براى پاىبوسى به دربار آمد . در دورهء شاه صفى ( 1052 - 1038 - 1642 - 1629 م . ) ظاهرا اين ناحيه مستقل بوده است . « 88 » در مورد شال و مستنگ ما از اواخر دورهء شاه طهماسب اول ( متوفى در 984 - 1576 م . ) چنين اطلاع داريم كه اين ناحيه داراى يك حاكم صفوى بوده و وى پانصد نفر « ملازم » داشته است « 89 » . در زمان شاه عباس دوم ( 1077 - 1052 - 1666 - 1642 م . ) از عباسنامه چنين برمىآيد كه ناحيهء ( الكا ) دوكى و چوتيالى قسمتى از « ممالك محروسه » « 90 » بوده است . ولى امير محلى افغانى آنجا به اوامر و خواستهاى شاه بزرگ چندان توجهى نداشته و اين مطلبى است كه از منبع ما نيز به‌خوبى برمىآيد . مقارن اواخر دورهء صفويه چنين به نظر مىآيد كه سراسر نيمهء شرقى ايالت زير نظر حكمرانان محلى بوده است و اين حكمرانان فقط تا اندازه‌اى از دولت صفوى تبعيت مىكرده‌اند « 91 » . در جنوب غربى و غرب ، قندهار با سيستان ، فراه و سبزوار ( اسفراز ) « * » هم‌مرز

--> ( 88 ) - رجوع شود به تاريخ عالم‌آراى عباسى ، ص 1074 و 1087 ؛ ذيل تاريخ عالم‌آراى عباسى ، ص 120 ؛ خلد برين ، ص 211 . ( 89 ) - مطابق خلاصة التواريخ ، ص b 223 . ( 90 ) - عباسنامه ، ص 252 ( - خلدبرين ، ص b 230 ) ؛ همچنين رجوع شود به عباسنامه ، ص 163 ( - خلدبرين ، ص b 189 ) . ( 91 ) - دربارهء قلاة غلزائى و قوشنج مطلب در مجمع التواريخ ( موضع مزبور ) تأييد مىشود . تمام اين حاكم‌نشين‌ها در تذكرة الملوك ، ص b 117 با اسامى قبايلى كه در آنجا ذكر شده معرفى گرديده‌اند . ( * ) احتمال دارد كه مؤلف در اين مورد اشتباه كرده باشد ، زيرا اسفزار كه نام ديگر آن سبزار است و نزديك فراه مىباشد سواى سبزوار خراسان است . رجوع شود به مجمع - التواريخ مرعشى چاپ اقبال ، صفحات 4 ، 19 و 20 . آقاى شفيعى كدكنى مرا به اين نكته متوجه كردند . مترجم .