چنين داروغهء مقتدرى مىتوانست رتبهء خانى هم داشته باشد « 96 » . در اواخر قرن شانزدهم ميلادى ( - قرن دهم هجرى ) داروغهء قزوين داراى مقام و منزلتى برجسته بود هرچند كه محتملا اختيارات وزير را نداشت . او نيز اغلب رتبهء خانى « 97 » داشت و در ابتداى دورهء سلطنت شاه عباس اول در لشكركشىها هم شركت مىجست « 98 » . طبق اظهار اسكندر منشى اختيارات قضائى وى هنگامى كه قزوين پايتخت بود ( تا سال 1007 - 1599 م . ) « بر اطراف و جوانب عراق » « 99 » ( عجم ) نيز شمول داشت . وى دويست تا سيصد نفر و طبق روضة الصفويه « 100 » تا پانصد نفر ملازم داشت . هنگامى كه اصفهان به پايتختى برگزيده شد داروغهء آنجا نيز به همين ترتيب داراى مقام و منزلتى خاص شد « 101 » . اما داروغهء قزوين حتى در ادوار بعد نيز از بعضى امتيازات برخوردار بود « 102 » . تبريز كه تا سال 962 ( - 1555 م . ) مقر شاه بود از نظر قضائى در نيمهء دوم قرن شانزدهم ( - قرن دهم هجرى ) وضع خاصى داشت . در سال 946 ( - 40 - 1539 م . ) قاضى محمد « قاضى عسكر دار السلطنهء تبريز » « 103 » شد . پدر او در زمان شاه اسمعيل اول ( 30 - 907 - 24 - 1502 م . ) و در ابتداى سلطنت شاه طهماسب اول قاضى تبريز « 104 » يا طبق يك مرجع ديگر قاضى عسكر آذربايجان « 105 » بود . از آن گذشته طبق افضل التواريخ در اين خانواده سمت

--> ( 96 ) - مثال : خلاصة التواريخ ، ص a 277 ( - تاريخ عالم‌آراى عباسى ، ص 224 ) ، b 400 . ( 97 ) - رجوع شود به تاريخ عالم‌آراى عباسى ، ص 853 . ( 98 ) - رجوع شود به تاريخ عالم‌آراى عباسى ، ص 498 ( - روضة الصفويه ، ص a 377 و بعد از آن ) ، 638 . ( 99 ) - تاريخ عالم‌آراى عباسى ، ص 686 . ( 100 ) - روضة الصفويه ، ص a 377 . ( 101 ) - رجوع شود به مثلا كمپفر ، ص 84 و بعد از آن . ( 102 ) - رجوع شود به فصل اول اين كتاب ، حاشيهء نمرهء 137 . ( 103 ) - طبق افضل التواريخ ، جلد دوم ، ص b 106 . ( 104 ) - طبق حبيب السير ، ص 391 . ( 105 ) - ذيل سنهء 940 ( - 4 - 1533 م . ) در جلد دوم افضل التواريخ ، ص a 81 چنين آمده است ؛ در احسن التواريخ ، ص 255 هم ذيل وقايع اين سال آمده است .