« . . . عمال و حكام « * » دار العبادهء يزد قضايائى كه در ميانهء عجزه و رعاياى دار العبادهء مزبور و توجيهاتى كه واقع مىشود به وقوف . . . اللّه قلى بيگ . . . پرسش و توجيه نموده . . . » « 75 » . مسلما تمام اين مشاغل ، و بعضا با نامهاى ديگرى ، در همهء مناطق خاصه وجود داشته است . از دورهء شاه محمد ( 95 - 985 - 87 - 1578 م . ) از مأمورى در اصفهان خبر داريم كه « متصدى و ضابط محصولات خاصهء شريفه » ، وزير و داروغه بوده است « 76 » . ذيل وقايع سال 1016 ( - 8 - 1607 م . ) در تاريخ عباسى از يك « وزير و داروغه و مستوفى و عامل و متصدى ( محال خاصهء شريفه ؟ ) مازندران » « 77 » صحبت است . از اين متن به روشنى و وضوح برنمىآيد كه حتما يك نفر شاغل اين همه مشاغل بوده است . اما در مراجع ديده شده است كه گاه يك نفر شاغل اين همه مشاغل باشد . محمد مفيد گزارش مىدهد كه شاه در سال 1034 ( - 5 - 1624 م . ) شخصيت معينى را به « منصب جليل المرتبهء وزارت و گرك‌يراقى و تصدى خالصه و حكومت « * * » مجوسيان و مهم استيفاى دار العبادهء يزد » « 78 » منصوب كرد . به همين ترتيب هم اللّه قلى بيگ مذكور در همين فصل هنگام اعتلاى قدرت خود « وزير دار العبادهء يزد و گرك‌يراق سركار خاصهء شريفه و متصدى خالصه و ناظر كل اوقاف و حاكم مسلمانان و مجوسيان » « 79 » بوده است . بنابراين با در نظر گرفتن اين كثرت مشاغل كه به عهدهء يك فرد واحد بوده عجب نيست كه وزير نيز به سهم خود خويشاوندش محمد مفيد را « حسب الامر اعلى » به‌عنوان « نائب و وزير » « 80 » برگزيد . ما از اين واقعيت نمىخواهيم نتيجه بگيريم كه وى شخصا اختيارات مالى خود را اعمال نمىكرده يا نمىتوانسته اعمال

--> ( 75 ) - همان مرجع . ( 76 ) - خلاصة التواريخ ، ص a 393 . ( 77 ) - تاريخ عباسى ، ص b 264 . ( 78 ) - جامع مفيدى ، جلد سوم ، قسمت اول ، ص a 156 و بعد از آن . ( 79 ) - جامع مفيدى ، جلد سوم ، قسمت دوم ، ص b 172 . ( 80 ) - همان مرجع . ( * ) - توجه بايد داشت كه مراد از حكام در اينجا قضات است . م . ( * * ) - حكومت در اينجا به معنى قضاوت است . م .