براى اينكه ثابت كنيم مطلب از اين قرار نيست بايد قدرى به قبل رجوع كنيم . منظور از موقوفات سلطنتى به‌طور كلى موقوفاتى بود كه به‌نام « چهارده معصوم » شهرت داشت . در دورهء شاه طهماسب اول اين موقوفه‌ها وجود داشت : خلاصة التواريخ گزارش مىدهد كه خواهر شاه موسوم به سلطانم در بارس‌ئيل 2 - 961 ( - 5 - 1554 م . ) « . . . املاك نفيس كه در شيروان « 6 » ( ؟ ) و ارسبار « 7 » و تبريز و قزوين و رى و گرمرود « 8 » و اصفهان و استراباد به‌هم رسانيده بودند » « 9 » وقف « چهارده معصوم » كردند . سمت متولىگرى هم مىبايست با پادشاه وقت باشد . از شاه عباس اول نيز خبر داريم كه املاك شخصى خود را كه در اصفهان ، كاشان ، قزوين ، نطنز ، جوشقان ( در جنوب غربى كاشان ) يا در اطراف اين شهرها داشت و

--> - حقيقت را كه استراباد مطابق با تذكرة الملوك مركز بيگلربيگى بود اما با وجود اين در حوزهء روحانى صدر خاصه قرار داشت مينورسكى ( ص 163 ) چنين توجيه مىكند كه جريان قبول كردن اين ايالت در حوزهء ادارى املاك خاصه هنوز مختومه نبوده است . ( 6 ) - در اصل نقطه ندارد ؛ امروزه در فارس دو دهكده به‌نام سروان شناخته شده است كه ارتباطى به اين مورد ندارد . ( 7 ) - طبق تاريخ عالم‌آراى عباسى ، ص 406 ، 643 ، 709 ناحيه‌اى است اين سوى رود ارس در زير اردوباد . طبق نظر لمبتون ( مالك و زارع ، ص 444 ) اصطلاحى است براى ( قسمتى از ) قراجه‌داغ . تذكرة الملوك در صفحهء b 112 به هر تقدير ناحيه‌اى را به نام ارسبار ذكر مىكند كه تحت نظر بيگلربيگى قراباغ بوده است . پس بدين ترتيب در آن طرف ارس قرار داشته است . ( 8 ) - اغلب با فراهان توأما يك حكومت را تشكيل مىداده است ( رجوع شود به خلاصة التواريخ ، ص a 303 ، a 331 ، a 380 ) و ظاهرا در مغرب آن قرار داشته است ( رجوع شود به خلاصة التواريخ ، ص a 411 ) . ( 9 ) - رجوع شود به خلاصة - التواريخ ، ص b 176 ؛ در اينجا از صفحهء b 202 خلاصة التواريخ نقل شده است . شاه عباس اول از اين جهت به قتل مرشد قلى خان و ديگران فرمان داد كه « وى تمام سيورغال‌ها و ماليات‌هاى بخشودهء شاهزاده خانم سلطانم جدهء شاه را به بعضى علل ( خودخواهانه ) وصول مىكرد ، ( خلاصة التواريخ ، ص a 410 : . . . تمامى سيورغالات و مسلميات نواب سلطانم ) .