ديوان اصلى است . « 603 » . يكى از اسناد سال 1119 ( - 8 - 1707 م . ) از ماليات « ساورى » صحبت مىكند كه هر سه سال يك‌بار اخذ آن اعلام مىشود آن هم « . . . براى هر خانوار به مبلغ 600 دينار » « 604 » . اين خبر توسط اطلاعاتى كه وخشتى به‌دست داده تأييد و تكميل مىشود . سلطان محمود خان ( سيمون اول ) والى كارتيل كه سه سند معافيت از پرداخت ماليات كه قبلا ذكر كرديم همه از طرف وى صادر شده براى اولين بار مالياتى به مقدار يك مرچل براى هر خانوار كه مختص پرداخت باج به شاه بوده تصويب كرده است « 605 » . يك مرچل در حقيقت معادل 600 دينارى بوده كه در سند مورخ 1119 ( - 8 - 1707 م . ) ذكر گرديده است « 606 » . طبق گفتهء وخشتى با اين مبلغ هفت غلام براى شاه مىخريده‌اند . اما رستم خان به‌جاى آن پسران و دختران نجباى گرجى را فرستاده است « 607 » . مرجع ما در دورهء شاه سلطان حسين در مورد كاخت از چنين باج غلامى خبر مىدهد كه ظاهرا از زمان قبل از صفويه رايج بوده است : دختران و پسران نجباى گرجى به‌عنوان غلام ( ! ) براى خدمتگزارى به دربار ايران گسيل مىشده‌اند « 608 » . اسكندر منشى چنين كارى را براى تخاقوىئيل 6 - 1005 ( - 8 - 1597 م . )

--> - 23 ( متعلق به سال‌هاى 989 تا 1119 - 1708 - 1581 م . ) . ساورى در اصل به معنى پيشكش و تكريم است . ( رجوع شود به صفحهء 950 ، جلد نهم [ 39 - 1937 ] مجلهء BSOAS ، مقالهء ( Minorsky : A Soyurghal . . . ( 603 ) - پوتوريدزه ، سند نمرهء 6 ؛ پاپازيان ، جلد اول ، سند نمرهء 23 . ( 604 ) - پوتوريدزه ، سند نمرهء 175 . ( 605 ) - وخشتى ، ص 43 ؛ سالنامه‌هاى كارتيل ، ص 373 . ( 606 ) - طبق اظهار بروسه ( تاريخ گرجستان ، قسمت دوم ، جلد اول ، ص 373 ، حاشيهء نمرهء 2 ) مرچل با سه عباسى ( - ششصد دينار ) برابر بوده است . وخشتى براى آخر قرن شانزدهم ( - قرن دهم هجرى ) رقم يك مرچل را به‌دست مىدهد ولى سندى كه از آن نقل شده متعلق است به سال 1119 ( - 1708 م . ) . آيا پس از يك صد سال باز همان مبلغ را مىگرفته‌اند ؟ ( 607 ) - وخشتى ، ص 71 . ( 608 ) - همان مرجع ، ص 183 .