فيروز ميرزا بن عباس ميرزا فرمانفرما

مقدمه 18

نامه هاى حكومتى فيروز ميرزا فرمانفرما ( فارسى )

شيراز زلزله شديد بيامد و چندين صدخانه را ويران و چندين هزار را شكسته نمود و چندين هزار نفر در زير عمارات خرابه بماندند و بمردند و بيشتر مساجد و مدارس خراب گشت و عموما محتاج به تعمير گرديد . » « 1 » فيروز ميرزا در شعبان آن سال از ماموريت بازگشت و در خارج شيراز توقف كرده ، از حكومت فارس استعفا نمود . بجاى او طهماسب ميرزا مويد الدوله با وزارت ميرزا محمد تقى آشتيانى به حكومت فارس منصوب شد . در آن زمان آذربايجان چون پرجمعيت‌ترين منطقه ايران و مقر وليعهد بود داراى دوپيشكار بود . يكى پيشكار كل قائم مقام وليعهد كه امور عمومى ايالت را اداره مىكرد و ديگرى پيشكار مالى بود . در سال 1270 ق فيروز ميرزا از طرف ناصر الدين شاه به نيابت معين الدين ميرزاى وليعهد شيرخوار و به جاى برادرش حمزه ميرزا حشمت الدوله مامور حكومت آذربايجان و قائم مقام وليعهد گرديد . وزارت او را ميرزا صادق مستوفى « 2 » عهده‌دار بود . در سال 1273 ق از حكومت آذربايجان معزول و به دار الخلافه احضار شد . « 3 » سال بعد به حكومت اراك منصوب گرديد . سپس در همان سال حكومت تويسركان و ملاير به مناصب او افزوده شد . « 4 » فيروز ميرزا در سال 1275 ق مورد توجه خاص شاه قرار گرفت و با حفظ مناصب پيشين ، به جاى محمد تقى ميرزا ركن الدوله به حكومت دار الخلافه منصوب گرديد . ضمنا فرزند ارشد او حميد ميرزا مورد عنايت واقع شد . اعتماد السلطنه ذيل وقايع 1275 مىنويسد : « اميرزاده سلطان حميد ميرزا ولد نواب و الا نصرت الدوله به منصب سرهنگى خارج از فوج برقرار گرديد . » « 5 » در ماه شعبان اين سال ناصر الدين شاه به قصد مسافرت به ايالات مركزى و آذربايجان از دار الخلافه خارج شد و به لحاظ اعتمادى كه به فيروز ميرزا داشت ، او را ناظر اعمال وزراء و در

--> ( 1 ) . ميرزا حسن فسايى ، همان ، ص 800 . ( 2 ) . مستوفى عموزاده ميرزا آقا خان نورى بود كه در سال 1270 ملقب به قائم مقام شد . ( 3 ) . ر . ك . محمد جعفر خورموجى ، همان ، ص 227 . ( 4 ) . همان ، ص 247 . ( 5 ) . اعتماد السلطنه ، مراة البلدان ، ج 2 و 3 ، ص 1326 .