فيروز ميرزا بن عباس ميرزا فرمانفرما

مقدمه 15

نامه هاى حكومتى فيروز ميرزا فرمانفرما ( فارسى )

چند ماه بعد شيخ نصر خان بوشهرى را در اثر جسارت و عصيان او ، از حكومت بوشهر عزل و به تهران فرستاد و ميرزا حسنعلى خان پسر حاجى ميرزا على اكبر قوام الملك شيرازى به حكومت بوشهر و مضافات منصوب و ملقب به دريابيگى نمود و به بوشهر اعزام كرد . اما شيخ حسين خان عم و نايب الحكومه شيخ نصر خان سر به عصيان برآورد . خورموجى در اين باره مىنويسد : « . . . فيروز ميرزا ، مصطفى خان [ سرتيپ ] با افواج بحر مواج قراگوزلو را با دو عراده توپ مامور به بندر بوشهر فرمود . . . بوشهر به تصرف درآمده ميرزا حسنعلى خان دريابيگى مشغول اخذ باج و خراج گرديد . سرتيپ به شيراز معاودت نمود منصب ميرپنجگى و نشان و حمايل يافت . » « 1 » مقارن انتصاب فيروز ميرزا به حكومت فارس و پيش از ورود او به شيراز يعنى در ماه صفر 1266 ، سيد يحيى پسر آقا سيد جعفر اصطهباناتى به نيريز آمده فتنه‌اى به پا كرد و مردم را به بابيگرى دعوت نمود و تعداد زيادى از مردم كه با او از در مخالفت درآمده بودند به اشاره او كشته شدند . در فارسنامه ناصرى در اين‌باره چنين مىخوانيم : « . . . در بلده نيريز كه اشرار آن بر حاجى زين العابدين خان حاكم خود شوريده بودند رحل اقامت افكند [ سيد يحيى ] و اشرار را با خود يار كرد [ تا ] عدد جنگى آنها از سه‌هزار نفر بگذشت . » « 2 » چون اين خبر به فيروز ميرزا رسيد به نصير الملك پيغام داد به تعجيل دو فوج از سربازان قراگوزلو به همراه تجهيزات كافى براى دفع سيد يحيى روانه سازد . نصير الملك سپاه مناسبى تدارك ديده ، اعزام نمود . اردوى اعزامى بعد از درگيرى با افراد سيد يحيى او را دستگير كرده به شيراز آوردند و در آنجا ورثه مقتولين او را به حكم قصاص كشتند . « 3 » از آنجا كه در اين دوره مرزهاى جنوبى كشور از جمله بوشهر جزو مناطق حساس و حياتى

--> ( 1 ) . محمد جعفر خورموجى ، همان ، ص 87 . ( 2 ) . ر . ك . ميرزا حسن فسايى ، همان ، ص 793 . ( 3 ) . محمد حسن خان اعتماد السلطنه ، مراة البلدان ، با تصحيحات و حواشى و فهارس ، به كوشش دكتر عبد الحسين نوايى و مير هاشم محدث ( تهران ، انتشارات دانشگاه تهران ، جلد 2 و 3 ، 1367 ) ص 973 .