عبد الحسين نوايى

88

نادرشاه و بازماندگانش ( همراه با نامه هاى سلطنتى و اسناد رسمى و ادارى ) ( فارسى )

در برابر دشمن تسليم شدند . بر اثر شجاعت فراوانى كه فرماندهء پادگان و سربازانش نشان داده بودند ، به فرمانده و بقاياى پادگان اجازه داده شد كه با احترام از شهر بيرون روند . تركان در برابر ايروان بيست هزار سرباز از دست دادند . تلفات ايروانيان از اين هم بيشتر بود . تصرف تبريز بر عهدهء عبد الله پاشا كوپرولو حاكم وان گذشته شده بود . وى در بهار 1137 / 1724 از مرز گذشت و خوى را تصرف كرد و شهبازخان مدافع شهر و سه هزار سربازش را به دم تيغ سپرد . سپس با بيست و پنج هزار سرباز به تبريز حمله برد و با اين كه مرند و شبستر را نيز گرفت و تا يكى از محلات شهر هم نفوذ كرد ، ولى مردم تبريز چنان بر ايشان تاختند كه چهار هزار نفر از تركان بر خاك هلاك افتادند . عبد الله پاشا عقب نشست و چون شنيد كه تبريزيان قصد شبيخون دارند ، شب هنگام گريخت . سال بعد ، بار ديگر عبد الله پاشا به تبريز روى آورد و مرند و شبستر را دوباره به دست گرفت و با هفتاد هزار سرباز به تبريز يورش برد . چهار روز جنگ كوچه به كوچه ادامه داشت تا اينكه پاشا پيغام داد كه پادگان ايرانى شهر با حفظ احترامات مىتواند از تبريز خارج شود . آنگاه قريب به پنج هزار كس كه از تمامى خلق بىشمار آن شهر مانده بودند به دستى قبضهء شمشير و به دستى دست زن و فرزند گرفته از ميان سپاه روم بيرون رفتند . تبريز در روز اول اوت 1725 / 18 شوال 1137 به دست تركان افتاد و كمى بعد گنجه نيز سقوط كرد . بدين ترتيب در قسمت شمال غربى ، تركها كليهء نقاطى را كه طبق قرارداد تقسيم بدانان تعلق گرفته بود متصرف شدند و حتى پس از مرگ پطر كبير ، اردبيل را كه قرارگاه طهماسب دوم بود تصرف كردند . در قسمت غرب ايران نيز ، حسن پاشا كه مأمور اجراى عمليات نظامى بود ، كرمانشاهان را گرفت و آمادهء تصرف همدان شد . فرا رسيدن زمستان عمليات نظامى را متوقف نمود و در همين زمستان حسن پاشا درگذشت و پسرش احمد پاشا جاى پدر را گرفت . احمد پاشا در سال 1724 همدان را محاصره نمود . مدافعين ايرانى براى دفاع