عبد الحسين نوايى

432

نادرشاه و بازماندگانش ( همراه با نامه هاى سلطنتى و اسناد رسمى و ادارى ) ( فارسى )

رابعا از مدلول وقف‌نامه برمىآمد كه در آن روزگار ، بر خلاف امروز ، دكانها و حجرات و ديگر مراكز كسب و كار نه تنها « سرقفلى » نداشته بله موجر مبلغى نيز به عنوان مساعده و به اصطلاح روز ، به رسم « تقاوى » به مستاجر مىداده كه مايه دست كند و دكان را آمادهء كسب نمايد . نادر وجوه تقاوى را نيز جزو اموال وقف قرار داده . خامسا نادر در آن روزگار - كه هنوز به سلطنت نرسيده بود - دم از تشيع مىزده و خود را « غلام هشت و چهار » يعنى دوازده امام معرفى مىكرده و بعدها كه شاه شده از تشيع كناره جسته و حتى به اسلام نيز پشت كرده و در صدد بوده كه مذهبى نو آفريند و شيعه و سنى را در دين خويش آورد و به خيال خود ، از اين راه اختلافات آنان را مرتفع سازد . شاهد بر اظهار تشيع از جانب نادر نقش مهر مربع « 1 » سانتيمتر اوست كه سجع آن چنين است : لا فتى الا على لا سيف الا ذوالفقار * نادر عصرم ز لطف حق ، غلام هشت و چار در گوشهء بالاى وقف‌نامه در سمت چپ نيز عبارت « ملاحظه شد » ديده مىشود كه نشانهء تأييد و تصويب و امضاء نادر است .

--> ( 1 ) . در نقل اين سند مرهون زحمات آقاى محمد حسين قدوسى هستم كه سراسر وقف‌نامه را در طى تصاويرى چند ( از تصوير 58 تا 63 ) در « نادرنامه » گنجانيده و به توضيحاتى دربارهء آن مبادرت فرموده‌اند . بدون آنكه متن وقف‌نامه را ذكر كرده باشند . من چون اين سند را مهم ديدم ، از روى آن تصاوير متن را خواندم و در اين مجموعه نقل كردم . دريغ كه اصل سند مزبور را در دسترس نداشتم .