فضل الله روزبهان خنجى اصفهانى
54
مهمان نامه بخارا ( تاريخ پادشاهى محمد شيبانى ) ( فارسى )
ذكر پاى تخت پادشاهان عالم در كفر و اسلام همچنانچه قبل از اسلام پاى تخت اكاسرهء عجم اصطخر و مداين عراق عرب بوده و پاى تخت ملوك هياطله از خراسان طالقان بلخ و پاى تخت خاقانان ترك حدود الماليغ و اطراف ختاى و پاى تخت قياصرهء روم قسطنطنيّه و عموريه و روميه و برسا و پاى تخت ملوك مغرب جزيرهء اندلس و قسطنطون و تونس و پاى تخت ملوك يمن از تبابعه و شدّادان از عاد صنعاء يمن بوده و بعد از اسلام مستقرّ حكم خلفاء راشدين رضوان اللّه عليهم اجمعين مدينهء طيّبه حضرت سيد المرسلين عليه افضل الصلوات و التسليمات و پاى تخت ملوك بنى اميّه دمشق از بلاد شام و پاى تخت خلفاء عبّاسى در اوايل كوفه و انبار و در اواخر مدينة السلام بغداد و پاى تخت ملوك آل ديلم فارس و رى و پاى تخت ملوك سامانى بخارا و پاى تخت ملوك غزنوى غزنه و پاى تخت ملوك سلجوقى مرو و اصفهان و پاى تخت ملوك خوارزمشاهى خوارزم و پاى تخت خانان چنگيز خانى اولاد يوجى خان ديار اوزبك و خانان جغتاى سمرقند و اطراف ماوراء النهر و پاى تخت خانان هلاكويى تبريز و مراغه و همچنين هر پادشاهى را پاى تختى است كه مستقرّ كوچ الوس و محل خزاين و دفاين ايشانست . حضرت خان عالى مكان فرمودند : چون تقدير الهى و قضاى ربّانى برين نسق جارى شده كه بسيط ربع مسكون در خطّ فرمان ما در آيد و سمند عالم تاز ما اطراف معمورهء عالم را در زير گام تصرف در آورد و در نواحى عالم جايى نماند كه عزم جهانگير ماتوسن توجه بدان ناحيه نراند هر اينه ما را هميشه بر پشت زين جهة تسخير روى زمين استقرار مىبايد گرفت و همواره مركب عزم را تخت قرار و سرير فراغ و استقرار خويش مىبايد ساخت ، پس پاى تخت ما پشت زين ما باشد . و ازينجا لازم مىآيد [ 23 ر ] كه جميع عالم نسبت با علوّ همت خاقانى و رفعت نهمت خانى حكم يك گز جاى