فضل الله روزبهان خنجى اصفهانى
128
مهمان نامه بخارا ( تاريخ پادشاهى محمد شيبانى ) ( فارسى )
ذكر ابتلاى منشى اين اوراق بامراض و رفتن بصوب سقناق سابقا سمت ذكر يافت كه در منزل ارقوق ، حال انعقاد محفل همايون ، در حضور سلطانان و امراء بر حسب امر عالى حديث حارث خوانده شد در حالت ظهور مبادى مرض و طلوع طلايع ضعف و خستگى و با وجود ورود مبادى امراض دموى و صفراوى كه در بداء حال بسيار اشتداد مىيابد قراءت حديث نموده شد و در شرح آن بسطى تمام مشتمل بر انواع فوايد علوم و متضمن اصناف عوايد معارف كرد ، چنانچه حاضران از حسن نظم آن كلام سعادت فرجام تعجبها كردند و جماعت حاضران بعد از انكه از ان مجلس عالى متفرق شدند زبان بتعريف و توصيف گشوده به وصف آن مجلس در هر محفل رطب اللسان شدند و انواع تحسينات و آفرينها از خلايق برآمد و همگنان بتفزّد در طور سخن گزارى و توحّد در طريق جامعيت علوم و حق اداء كلام بارى قايل و معترف آمدند و بمقتضاى « العين حق » « 1 » همانا اصابة عين - الكمال سبب خستگى و موجب مرض و كلال و علّت علّت و و بال شد و از غرايب امور كه آن را از كرامات حضرت خليفة الرحمانى خانى حساب مىتوان كرد يكى آن بود كه اول روز كه بحوالى ارقوق رسيدند قبل از آنك نزول فرمايند بر محلى مرتفع كه مشرف بر قلعه بود برآمدند و همچنان سواره ، اطراف و اكناف قلعه را مجددا نظاره فرمودند و فقير را تنها بر ان مكان مرتفع طلبيده التفات فرمودند و سر گذشت فتح آن قلعه كه كليد فتوح ديگر قلاع بود [ 55 ر ] بتفصيل بيان فرمودند بعد از ان از مقام عنايت و اشفاق بر زبان الهام بيان ايشان وارد شد كه ما عزم سفر قزّاق كردهايم و شما تا اين محل كه اول تركستانست مرافقت نموديد و طريق مراكبت و موافقت بجاى آورديد . اكنون ازين قلعهء ارقوق معبريست بر سيحون بجانب بلدهء يسى كه
--> ( 1 ) - بخارى : مناقب الانصار 19 - احمد بن حنبل : VI ، 443 - بخارى : طب 36 ، لباس 86 - ابا داود : طب 15 - ترمذى : طب 19 - المؤطاء : عين 1 - احمد بن حنبل : 5 ، 70 .