خاطر نمىآرد كه پيرامون آن گردد و هر دل قابل آن نيست كه ادراك اسرار آن نمايد . پس شرح ابجد نتوان كرد ، به دو جهت : يكى آنكه فايض از جانب حق است و اعلام آن موقوف بتوقيف از قبل شارع واقف ، ديگر آنكه بغايت مشكليست كه از جانب حق تعالى فايض شده و امرى در غايت صعوبت است كه هر كس حل آن نتواند . باز رجوع بحقيقت ابجد فرمودند كه مركّب مفردات حروف است و بيان فرمودند كه ابجد چهار حرفست بر عدد عناصر و عناصر را اجداد و آبا خواندند زيرا كه تركيب صورت را عناصر مادّه است [ 28 پ ] و همچنانكه آبا و اجداد مادهء بدل شخص‌اند بنا بر ثبوت بعضيّت و كليّت ، همچنين عناصر آبا و اجدادند كه از مراتب تركيب او آدمى پيدا مىشود پس هر مرتبهء تركيبى از عناصر كه در مادهء بدن آدمى افتاده او را پدرى يا جدّى توان خواند باعتبار بعضيّت و كليّت كه بدان اشارت كرديم و گاه هست كه باعتبار ديگر عناصر را امّهات سفلى ميخوانند پس عناصر آباست و اجداد باعتبار حصول انسان از مركّبات كه مراتب تركيب در آن بمثابت آباءاند و هر مرتبهء از تركيب گوييا پدرى يا جدّيست و مراد از مراتب تركيب انسان مرتبهء معدن و نبات و حيوان است و همچنين عناصر امّهاتست باعتبار آنكه قابل است و نفوس و عقول ملكى آباءاند و اين اصطلاحات حكماست بعد ازين ميخواهند كه شروع در بيان حقايق ابجد فرمايند و اشارت مىفرمايند كه بمعانى آن اشارت واقع خواهد شد . بيت اشارت قيلاين بو حرف ابجد * اشارت معنى سين بيلكوجى قايدا ترجمه اشارت مىكنم اين حرف ابجد * اشارت را كجا داناى معنى درين بيت شريف اشارت فرموده‌اند بدانكه حروف ابجد را مشار اليه خواهم ساخت فامّا كس كه معنى اشارت فهم كند نيست . مراد آنكه در اسرار ابجد بسى مقاصد مندرج است كه فهم هر كس بحقايق آن نميرسد و دست ادراك مردمان