معين الدين نطنزى
162
منتخب التواريخ معينى ( فارسى )
13 طبقهء امرائى كه در ماوراء النهر خروج كرده سلطنت را به امارت مبدل كردند و ايشان چهار نفر بودند چون قزان سلطان خونريزى را به كمال رسانيد و دست به قتل امراى بزرگ برآورد ، قزغن نويان ، از قوم قراغوناس ، حاكم شهر منك و سراى سالى بود ، بر او خروج كرد و دوبار مصاف داد ، و در كرت دوم قزان سلطان را بكشت و اختيار مملكت را بدست فروگرفت . و چنانچه در طبقهء اوروغ جغطاى ذكر رفت پادشاهان بىاختيار بهجاى بنشاند و اختيار خود به دست فروگرفت . بعد از مدتى شخصى مجهول در سر جانور انداختن بر او كمين كرد و او را بكشت . و بعد از او پسرش بر همان سبيل تا يك سال حكومت كرد و بعد از او ملوك طوايف شدند . چنانچه هر قومى را شخصى سر كرده بنياد فتنه و آشوبانگيز كردند ، چنانچه قوم سلدوز را امير بيان سركرده ، و قوم جلاير را امير بايزيد ، و لشكرهاىكش و نخشب را حاجى بيك برلاس ، و قوم يساور را امير خضر ، و اندخوى و شبرغان را حميد خواجه نايمان به دست فروگرفت ، و اولاد امير قزغن روى به كابل و غزنين نهادند . چون تغلق تيمور پادشاه از مغول خروج كرد و ماوراء النهر را صافى ساخته ، پسر خود الياس خواجه اغلان را در سمرقند بنشاند و توقتمور كوچك و بيكيجك را پيش او بگذاشت ، حضرت سلطان غازى را نيز نامزد ملازمت او كرد . چون ميان ايشان نزاعى چند واقع شد ، حضرت سلطان غازى از ايشان اجتناب نمود و امير حسين مسمى بن امير قزاغن را از گرمسير قندهار باشلميش كرد و به ماوراء النهر آمد