معين الدين نطنزى

125

منتخب التواريخ معينى ( فارسى )

كردى . به جهت خلود نام نيك و يادگار دولت بزرگ در جلگهء قونكقرالنگ [ - قنغرآلانگ ] طرح سواد دلپذير سلطانيه را انشا كرد . و به جهت خوابگاه ، طرح آن گنبد عالى را با آن محوطه از سنگ و رخام تراشيده و موازى ، و هزار خانه از گچ و سنگ ، و بقاع خير به مثل دار الشفا و دار الحديث و دار الضيافه و دار السياده و مدرسه و خانقاه و مسجد جامع در پيرامون آن بنا فرموده ، چنان كه مسافران بر و بحر عالم در هيچ سرزمينى قرينهء آن عمارت عالى را نشان نمىدهند . و در تعصب مذهب اهل بيت - صلوات اللّه عليهم - مبالغهء تمام داشت . مدت شانزده سال ممالك ايران را از حد اسكندريه تا حدود ماوراء النهر در حبالهء عدل و مرحمت خود معمور داشت و به سنهء سبع و عشر و سبع مايه ( 717 ه / 1317 م ) در چهل سالگى به مرض طبيعى وفات يافت . خوابگاه مباركش در آن گنبد عالى واقع است . ذكر جلوس سلطان ابو سعيد بن اولجايتو بن ارغون خان پادشاهى مستعد ، مليح ، لطيف ، فاضل ، عاقل بود . به واسطهء آنكه در صغر سن جلوس فرمود و چوپان كه امير الامرا بود بر حضرتش بغى كرد و به مجموع امرا يك سخن شده به تمچهء تخت برخاست . پادشاه ابو سعيد با هفده هزار سوار چتر برافروخت و روى به مقابلهء او نهاد . چون در جلگهء اوجان ملاقات دست داد ، مجموع امرا و جمهور لشكر مجرد مطالعهء چتر ابو سعيد عنان‌ريز از پيش چوپان متخلف شده پناه به سايهء چتر پادشاه آوردند . چوپان به طرف خراسان گريخت . ايلچى متعاقب او برسيد . ملك غياث الدين هرات بر امتثال مثال عالى او را گرفته بسپرد تا به ياساق رسانيد ، و از اولاد او نيز هركه بدست آمد سياست يافت . چون سلطان ابو سعيد بر مملكت مستولى شد دست متغلبان و متمردان را از دامن مملكت كوتاه گردانيد و سرير سلطنت به سايهء عدل و مرحمت او سرافراز شد . چون در اوان طفوليت او ، صاحب‌زادهء اعظم غياث الدين محمد بن رشيد انواع كوچ‌هاى پسنديده و خدمات لايقه به تقديم رسانيده بود اختيار وزارت به وجود