معين الدين نطنزى
121
منتخب التواريخ معينى ( فارسى )
برم . ارغون برفت و موجب خرابى مملكت معلوم كرد و فرمود تا برقرار قديم دار الضربها را به كار داشتند . و باغچهاى كه به طرف شرقى تبريز به جهت او ساختهاند و سى و هفت ديه در آن محوطه معمور و مزروع است ، از آثار اوست . سى و هشت سال عمر داشت و در سنهء تسعين و ستّ مايه ( 690 ه / 1291 م ) بيمار شد . ايغوران با سيماب ادويهاى چند تركيب به خورد او دادند مفيد نيفتاد و بمرد . و مقبرهء او در حوالى شهر او واقع است . ذكر جلوس كيخاتو خان بن اباقا خان مادر او توقداق خاتون بود . پيوسته به صحبت درويشان تقرب نمودى و با اهل تصوف صفائى تمام داشت ؛ بعد از ارغون به واسطهء آنكه غازان در خراسان بود كيخاتو بر تخت سلطنت مستولى شد و مجموع دفاين و خزاين را به اميد آنكه سلطنت به دو بماند بر همگنان صرف كرد ، اما چون غازان برسيد بر مقتضاى مصلحت وقت به اطاعت و انقياد راضى شد ، عاقبت الامر به معاونت نوروز و حسن تدبير رشيد ، سلطنت از كيخاتو به غازان منتقل شد ؛ بعد از آنكه چهار سال حكومت كرده بود در سنهء اربع و تسعين و ست مايه [ 694 ه / 1295 م ] در جلگهء ارّان كشته شد . در عهد او وزارت به صدر الدين زنجانى مفوض بود . ذكر جلوس سلطان محمود غازان خان بن ارغون خان چون از كار كيخاتو خاطر جمع كرد و بايدو را كه دشمن بزرگ مملكت بوده به دست آورد مملكت بر او قرار گرفت و همچنان به دستور سابق منصب وزارت به صدر الدين مسلم داشت . از صغر سن به هيچ وجهى ميل خاطر مباركش به عبادت اوثان نمىكشيد و پيوسته خواهان آن بود كه به كلمهء توحيد بگردد . شيخزادهء اعظم محيى الدين عبد الملك الحموى آثار ولايت و اخبار خوارق عادت او شهرتى تمام