معين الدين نطنزى

112

منتخب التواريخ معينى ( فارسى )

شد . بايدو عهد را بشكست و خواست كه قصد غازان خان كند . غازان خان دريافت . به خراسان آمد و به سعى امير نوروز مسلمان شد و اكثر مغول به شرف اسلام مشرّف شدند . و از آنجا لشكر ترتيب كرده در صحبت امير نوروز به جنگ بايدو فرستاد . بايدو نيز طغاچار را با جمعى در مقابل امير نوروز فرستاد . طغاچار به طرف لشكر غازان خان برگشت . چون خبر به بايدو رسيد بالضرورت بگريخت . غازان خان از پى روانه شد و در رسيد . بايدو آهنگ نخجوان كرده بود ، در راه او را بگرفتند ، و در تبريز بكشتند . ذكر پادشاهى غازان خان بن ارغون خان پادشاهان مغول كه در ايران زمين بودند مجموع نيكو معاش بودند فاما بنياد مسلمانى از ايشان ، غازان محمود خان كرد . در ذى الحجهء سنهء اربع و تسعين و ستّ مايه ( 694 ه / 1295 م ) به پادشاهى نشست و امير نوروز را نيابت داد و او چشم و چراغ دودمان جنكز خان بود . توان گفت كه مقصود از ظهور جينكز خان او بوده باشد . در تقويت دين اسلام به اقصى الغايت و الامكان كوشيد . بتخانه‌ها و كليساها را خراب كرد و به جاى آن مساجد و مدارس و خوانق و رباطات و بقاع خير بنياد نهاد و به فر و دولت او تمامت مغول كه در ايران‌زمين بودند دولت اسلام يافتند . آفتاب دين محمدى به سعى و اجتهاد او تابان گشت . و مجموع قضاياى كلى و جزوى را به موجب شريعت مطهره به تقديم رسانيد و در هفته دو نوبت در مسجد جامع ديوان مظالم مقرر كرده بود كه يكى از فرزندان او ، امرا و وزرا مجموع شده ، قاضى اسلام را حاضر گردانيده قضاياى عجزه و مساكين مىپرسيدند ، نظر بر آنك مبادا كه در قضاياى شرعى كسى از حواشى و توابع او طريقهء حمايت ورزد و به حمايت ايشان صورت تغلب واقع شود و خلل در امور شرعى راه يابد و قضات ممالك را نيز به انواع تقويت مقرر كرده بود كه اگر كسى از جنس ترك و ملازمان به حمايت كسى يا به مددكارى يكى به دار القضا آيد تا مادام كه آن جماعت حاضر بايستند معاملهء آن‌كس پرسد و هر سر حكم كرده بود ملكى و