سيد اصيل الدين عبد الله واعظ
153
مقصد الاقبال سلطانيه ومرصد الامال خاقانية ( فارسى )
اين باغ خيلى پرگل بوده كه در پهلوى آن درخشش بخصوصى داشته است . آنجا كه صاحب مقصد الاقبال گويد : خواجه على موفق درب قبچاق قرب باغ سفيد درب باغ گلشن اندرون ديوار خانقاه « 1 » . اين باغ نظر به تذكر اسفزارى در وقت ملوك كرت هرات بوده كه خانقاه آن را سلطان غياث الدين كرت ساخته است . - گويد : از پاى حصار تا سر چهار سوى بازارى با دكان كاروانسراى بساخت و در جوار باغ سفيد خانقاهى بزرگ به اتمام رسانيد و آسيا و اسباب بسيار از خالص اموال خود وقف كرد . ( ر ك روضات ص 507 ) اعمار و تزيين باغ سفيد را شاهرخ ميرزا كرده است و خوند مير عقيده دارد كه در زير گنبد لاجوردين چنين باغى نباشد . در زير چرخ كبود همتا ندارد و آن موضع نزهت از جملهء ابنيهء حضرت خاقان مغفور است و سالها موطن و مسكن ميرزا بايسنقر ميرزا علاء الدوله و ميرزا سلطان ابو سعيد بوده . « 2 » بنياد قصر باغ را صاحب مجمل در وقايع 813 گويد : گشاده گردانيدن باغ سفيد و بنياد قصر باغ مذكور به هرات فى يوم جمعه رابع عشرين ذىقعده . « 3 » بابر وقتى كه به هرات آمده است اين باغ را ديده است و آنوقت گويا مقر مظفر حسين فرزند سلطان حسين ميرزا بوده است . گويد : مظفر حسين در باغ سفيد مىنشست . « 4 » اسفزارى نيز ازين باغ نام مىبرد : سنهء 860 ابو القاسم بابر ميرزا به عزيمت مشهد از باغ سفيد بر منزل مختار فرمود و ماه صيام در آن مقام خجسته فرجام به آداب صيام و اداى قيام اقدام نمود و عيد كرده از باغ مصلى به باغ مختار خراميد . « 5 »
--> ( 1 ) مقصد الاقبال سلطانيه سيد اصيل الدين واعظ ص 15 چ كابل ( 2 ) فصلى از خلاصة الاخبار خوند مير ص 27 ( 3 ) مجمل فصيحى وقايع سال 813 ص 21 ( 4 ) تزوك بابرى ص 120 ( 5 ) ر ك روضات اسفزارى ص 185 ج 2