است كه وَ جَعَلْنا مِنَ الْماءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ « 1 » و اگر نه آب روان نعمت عظمى و لذّت كبرى بودى لسان قرآن به طريق امتنان در ذكر جنّت جاودان به آن تصريح ننمودى . چه بساتين هرچند خوب باشد و چمنها چندان‌كه مرغوب نمايد موجب بهجت نواظر و مسرت خواطر و سبب نشاط و مقتضى انبساط وقتى تواند بود كه آب روان داشته باشد و اگر نه انس اعظم و سرور اتمّ نخواهد بود و به منزلهء اشباح‌اند كه ارواح ندارند و صورتها اندك حياتشان نيست و ازين است كه وصف روضهء رضوان به ذكر جوى روان مقرون است و نعيم بهشت به آب روان سرشته است چنانچه فرموده است حضرت پروردگار : جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ . « 2 » بنابرآن حضرت صاحب‌قران از بهر ساكنان آن مقام و رفاهيت خاص و عامّ فرمود كه از نهر ارس جدولى احداث كردند كه بر بيلقان گذرد و هرچه از استعمال و استعمار آن زيادت آيد مصّب آن نهر كر باشد . طول آن جدول شش فرسنگ به عرض پانزده گز شرع در مغاكى از هشت گز تا دو گز و به طيار چاخويان كه حكما ميزان الأرض خوانند بلندى و پستى آن را احتياط نمودند و امرا به كارفرمايى و ياساقى و لشكرى به كندن مشغول شدند و به مدّت يك ماه به اتمام پيوست و اراضى آن نواحى از ميامن آن خير جارى و معمور و مسكون شد بِوادٍ غَيْرِ ذِي زَرْعٍ « 3 » را حَدائِقَ ذاتَ بَهْجَةٍ « 4 » گردانيد و امير بهرام شاه « 5 » برادر امير جلال اسلام را به حكومت بيلقان و كوتوالى آن قلعه معين ساخت و او تا زمان حكومت اميرزاده عمر آن‌جا بود . چنانچه شرح آن آيد . ان شاء اللّه .

--> ( 1 ) . سورة الأنبياء 30 . ( 2 ) . البقرة 25 . ( 3 ) . ابراهيم 37 . ( 4 ) . أَمَّنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ أَنْزَلَ لَكُمْ مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَنْبَتْنا بِهِ حَدائِقَ ذاتَ بَهْجَةٍ ( سورة النّمل 60 ) . ( 5 ) . ك ، س : بهرام شاه اسلام . ضبط متن با ظفرنامه منطبق است .