« حاوى اوراق ، عبد الرزاق بن اسحق به حسب اتفاق در شهور سنه خمس و اربعين و ثمانمائه به بلدهء كرمان و قريهء ماهان رسيد و به زيارت آن مشهد منور و مرقد معطر مشرف گرديد . » « 1 » ظاهرا زيارت وى از مقبرهء شاه نعمة اللّه در حين سفر وى به هرموز و هندوستان صورت گرفته است . يا در ضمن حوادث رمضان سال 866 متعاقب وباى سختى كه در هرات بروز كرد و عدهء بيشمارى را هلاك نمود ، به‌طورىكه « در هيچ بازار و دكان سوداى سود و زيان نبود و در كوچهاى شهر و بيرونها غير باد صبا و شمال كسى تردد نمىنمود » وى مىنويسد : « و حاوى اوراق ، عبد الرزاق بن اسحق بيست و پنجم شعبان با جمعى اخوان و فوجى خلان عازم ولايت اسفزار شد . چه به موجب فرمان همايون به تحقيق بنيچهء آن ولايت مأمور بود بعناية اللّه تعالى كسى را از مصاحبان و ملازمان ملالى و زحمتى نرسيد . » « 2 » مفصلترين مطلبى كه از خود نوشته همان شرح مسافرت به هند است كه شرحى نسبة دقيق همراه با آه و ناله و جزع و فزع فراوان است و چون اين مقدمه به تفصيل گراييد ، دربارهء سفر وى به هند رعايت اختصار را واجب مىداريم . اين سفر سه سال طول كشيده و از سال 845 آغاز گرديده است ( غرهء رمضان ) و در پانزدهم شوال به ساحل عمان و بندر هرموز رسيده و پس از سير و سفرى پرحادثه در هندوستان كه شرح آن مفصلا در مطلع سعدين آمده در نيمهء رمضان سال 848 به هرات بازگشته و در دربار شاهرخى به شرف دستبوس و اجازه جلوس سرافراز گرديده و شاهرخ « چند نوبت در حضور و غيبت » او را تحسين كرده و شرح سفر و عجايب هند را به رغبتى تمام از وى شنوده است . « 3 »

--> ( 1 ) . ايضا ص 635 ( 2 ) . مطلع السعدين ص 1260 ( 3 ) . ايضا ص 848