كمال الدين عبد الرزاق سمرقندى
13
مطلع سعدين ومجمع بحرين ( فارسى )
را كه قاضى عضد الدين ايجى در معنى حروف اسم اشارت تأليف كرده شرحى نوشت و ديباچهء آن انشاء منقح را به اسم همايون خاقان سعيد موشح گردانيده به آن وسيله شرف دستبوسى حضرت خاقانى دريافت و در آخر ايام حيات آن حضرت ، به رسالت پادشاه بيجانگر مأمور گشته به جانب هند شتافت و در آن سفر جناب مولوى را وقايع عجيبه روى نمود . آخر الامر قرين صحت و سلامت به خراسان بازآمد . و بعد از فوت خاقان سعيد ، بر سبيل نوبت ، به عز ملازمت ميرزا عبد اللطيف « 1 » و ميرزا عبد اللّه « 2 » و ميرزا ابو القاسم بابر « 3 » و ميرزا ابراهيم « 4 » معزز شد و در زمان سلطان سعيد ( يعنى سلطان ابو سعيد گوركان مقتول در 873 ) فى جمادى الاولى سنة سبع و ستين و ثمانمائه به منصب شيخى خانقاه ميرزا شاهرخ منصوب گشت و تا آخر ايام حيات بدان اشتغال داشت . وفاتش در ماه جمادى الاخرى سنهء سبع و ثمانين روى نمود . از آثار اقلام بدايع ارقامش كتاب افادت اياب مطلع السعدين در ميان مردم متداول و مشهور است و در آن تاريخ شريف معظم وقايع معمورهء ربع مسكون از زمان سلطان ابو سعيد بهادر خان تا وقت شهادت ميرزا سلطان ابو سعيد گوركان مسطور و اللّه اعلم بحقايق الامور » « 5 » اين است شرح حالى كه ازو در دست است و به نظر نگارنده جامع و كافى است و
--> ( 1 ) . ميرزا عبد اللطيف پسر الغ بيك پسر شاهرخ ، مقتول در 26 ربيع الاول سال 854 و او همان است كه پدر خويش الغ بيك را به قتل رسانيد . ( 2 ) . ميرزا عبد اللّه معروف به شيرازى پسر سلطان ابراهيم پسر شاهرخ كه چون مير نوروزى چند روزى سلطنت كرد و در جنگ با سلطان ابو سعيد كشته شد ( 22 جمادى الاولى 855 ) ( 3 ) . معز الدين ميرزا ابو القاسم بابر ، يكى از سه پسر بايسنغر پسر شاهرخ ، كه مدتها با دو برادر ديگر خود ركن الدين علاء الدوله و قطب الدين سلطان محمد ميرزا بر سر سلطنت در جدال بود و سرانجام در سهشنبه 25 ربيع الثانى در سال 861 درگذشت . ( 4 ) . ميرزا ابراهيم پسر علاء الدوله است كه مدتى كوتاه سلطنت يافت . ولى سلطان ابو سعيد زمام سلطنت را از دست او بازگرفت . ميرزا ابراهيم در 10 رمضان سال 863 درگذشت . ( 5 ) . حبيب السير جزو سوم از جلد سوم ص 335 چاپ خيام و كتاب رجال حبيب السير ص 172 .