كمال الدين عبد الرزاق سمرقندى

10

مطلع سعدين ومجمع بحرين ( فارسى )

كرده است . در مقدمهء جلد اول درين‌باره چنين آورده : « اما رجا به كرم ولى النعم واثق است و صبح امل صادق كه چون درين مؤلف سعى عاجزانه نه مناسب مآثر اكابر زمانه به تقديم رسد و به زبان تقصير تقرير افتد فروغ طلعت كتاب مطلع سعدين و مجمع بحرين چون آفتاب اقبال در اوج جلال طالع شود . . . » ص 6 و در مقدمهء جلد دوم : « چنين گويد حاوى اين اوراق ، الفقير الى اللّه الهادى ، عبد الرزاق بن اسحق السمرقندى تاب اللّه عليهما كه چون به توفيق ملك قدير قلم تحرير از رقم تقرير نصف اول كتاب مطلع سعدين و مجمع بحرين فراغت يافت ، اكنون شعشعهء آفتاب انديشه از مشرق عنايت ملك علام بر افق اتمام نصف دوم خواهد تافت . » همان‌طوركه بر قلم مؤلف رفته است ، كتاب مطلع سعدين در دو جلد فراهم آمده . جلد نخست شامل وقايع ايران از سال 704 تا سال 807 يعنى حوادث دوره‌اى بيش از صد سال است كه از تولد سلطان ابو سعيد بهادر خان شروع مىشود و به مرگ تيمور در 17 شعبان 807 و شرح اسامى اولاد و نوه‌هاى او و اختلال سپاه وى پايان مىپذيرد . جلد دوم از آغاز سلطنت شاهرخ است تا قتل سلطان ابو سعيد گوركانى و شرحى از حوادث سالهاى 874 و 875 يعنى سال جلوس سلطان حسين بايقرا . بر هريك ازين دو جلد ، مؤلف مقدمه‌اى نوشته كه بيشتر عبارت‌پردازى و فضل فروشى است تا بيان مطلبى ارزنده . از مقدمهء مفصل و متكلف و مغلق جلد اول تنها اين مطلب برمىآيد كه وى از دوران تحصيل در انديشهء نگارش كتابى در تاريخ بوده . ولى به علت نابسامانى و اختلالات سياسى يا به اصطلاح خود او « عوايق روزگار و طوارق ليل و نهار » توفيق نمىيافته تااين‌كه آرامشى پديد آمده و او دست به نگارش كتاب برده ولى باز به صورت كتاب در نياورده تااين‌كه روز نوروزى ، دوستى او را بدين كار تشويق مىكند و مؤلف به تشويق آن دوست كتاب را به پايان مىبرد . درين مقدمه وى مطلبى آورده است :