محمد يار بن عرب قطغان

420

مسخر البلاد ( تاريخ شيبانيان ) ( فارسى )

ابو سعيد بن كوچكونجى خان در 939 ه ق بر تخت سلطنت جلوس كرد . مولانا امير على دربارهء جلوس وى چنين سروده : شكر لله كه به توفيق خداى * گشت امروزه جهان رشك جنان خسرو شاه جهان شد كه ازوست * فخر شاهان شرف اهل زمان سال تاريخ ز دل جستم گفت * « والى ملك عبيد خان » مولانا مير محمد منشى نيز سروده : ابو الغازى عبيد الله خان دين‌پرور * به حمد الله كه شد جايش قرار مسند خانى معين دين پيغمبر شد و گرديد تاريخش * « معين دين عبيد الله بن محمود شيبانى » عبيد الله خان در 946 ه ق درگذشت . در طول حيات خود هفت جنگ مهم با صفويان انجام داد كه بجز جنگ جام در تمامى آنها پيروز بود . عبيد الله خان مريد شيخ مخدوم اعظم ، محمد امين زاهد و خواجه احمد كاسانى بود . مدرسهء مير عرب بخارا در عهد او ساخته شد . مير على كاتب هروى ، از خوشنويسان دربار او بود كه روزبه‌روز ترقى كرد تا جايى كه منصب وزارت عبيد الله خان يافت . عبيد الله خان چنان‌كه گذشت اهل شعر و ادب نيز بود و به فارسى و تركى شعر مىسرود و عبيدى تخلص مىكرد . اشعار زير از اوست : از ترك سه چيز اگر خوددارى و راى * برادر ، كه در جنّت از آن يا بى جاى بىريشان را به دست مردى دامن * با ريشان را سرو خواتين پاى يا اى قوم كه از شما وفايى نرسد * بر خلق خدا بجز جفايى نرسد سهلست اگر سر شما مىآرند * بايد قدم شما بجايى نرسد يا اى قوم كه از شما عطايى نرسد * نفعى به فقير و بينوايى نرسد سهل است اگر سر شما مىآرند * بايد قدم شما به جايى نرسد يا