محمد يار بن عرب قطغان
395
مسخر البلاد ( تاريخ شيبانيان ) ( فارسى )
شيخ حر عاملى ، قاضى نور الله شوشترى و فاضل هندى او را به تشيع نسبت دادهاند . آقا بزرگ مىنويسد كه امير جمال الدين معاصر شاه اسماعيل اول ( 906 - 930 ه ق . ) بود . پس آنكه شاه اسماعيل بر شيبك خان پيروز شد ، امير جمال الدين در هرات بر فراز منبر خطبه خواند و شاه اسماعيل را ستود و مردم هرات را به پيروى از ائمه فراخواند . « روضة الاحباب فى سير النبى و آلال و الاصحاب » از جمله تأليفات اوست كه آن را به امر امير عليشير نوايى نوشت و چنان كه خود گويد : « به سال 888 ه ق از تأليف آن فراغت يافته و در 903 ه ق . به تكميل و تحرير آن پرداخته است . » « تحفة الاحبّاء » كه به نام خواجه مظفر بيتكچى استرابادى نوشته و « اربعون حديث » كه به نام امير نظام الدين عبد الباقى يزدى به رشتهء تحرير درآورده است . « احوال اولاد امير المؤمنين » از ديگر تأليفات اوست . لازم به ذكر است « روضة الاحباب » در هندوستان دوبار چاپ سنگى شده است . محمود مغنيساوى بلكىزاده در سال جلوس مصطفى خان ثانى عثمانى ( 1106 - 1115 ه ق ) شروع به ترجمه كتاب به زبان تركى كرد و در سال 1107 ه ق آن را به پايان برد . اين ترجمه در عثمانى چاپ سربى شد ولى تاريخ طبع ندارد . خلاصهاى هم از متن فارسى آن در نيمهء اول قرن 10 ه ق . به دست احمد بن تاج الدين حسن بن سيف الدين استرابادى موسوم به « آثار احمدى » به چاپ رسيد . نك : حبيب السير ، ج 4 ، ص 333 ، 359 ؛ ريحانة الادب ، ج 3 ، ص 369 ، 426 ؛ فارسنامه ناصرى ، ج 2 ، ص 1057 ؛ فهرست نسخههاى خطى آستان قدس رضوى ، ج 7 ، ص 108 ، 111 ، 112 ؛ تاريخ ادبيات فارسى ، ص 284 ، 286 ؛ تاريخ نظم و نثر ، ج 1 ، ص 244 و ادبيات فارسى بر مبناى تاليف استورى ، ج 2 ، صص 817 - 810 .