محمد يار بن عرب قطغان

255

مسخر البلاد ( تاريخ شيبانيان ) ( فارسى )

همايون فرستادند . و چون موكب همايون از نهر جيحون گذشت ، حضرت اعلى به جهت ملاقات عمّ خويش پير محمد خان به صوب بلخ عنان‌تاب گشت . و چون از وضايق جشن و سرور فراغت يافت ، حضرت اعلى با لشكر فراوان روى مكنت و اقتدار به جانب خراسان گذاشت . و چون هواى باخرز از عنان موكب همايون عطر ساگشت ، ( 146 ب ) در آن محل به ذروهء عرض رسانيدند كه [ شاه ] طهماسب 267 ولد خود سلطان محمد خربنده 268 را با امراى عظام مانند شاه قلى سلطان و غيره با لشكر شياطين به جانب هرى فرستاده بود . بعد از آنكه حضرت اعلى خبر يافت اركان مملكت و اعيان دولتش تزلزل پذيرفته ، به طرف قلعهء تربت شتافت . و حضرت اعلى از شنيدن اين خبر عنان فتح و ظفر به طرف قلعهء تربت منعطف ساخت . در اثناى راه به قلعه‌اى رسيدند كه سر بر فلك دوّار افراخته و برج و باره به غايت مستحكم ساخته و در آن قلعه گروهى بودند از مردم فراى كه هريك خود را در شمار اژدها مىپنداشتند . چون بر تحصين آن جمع اطلاع يافتند ، حضرت اعلى فرمان فرمود كه دلاوران ظفرقرين آن حصار را احاطه نمايند . چون مبارزان لشكر از اطراف و جوانب روى توجه به آن حصار آورده ، قدم به خاكريز رسانيدند و اهل قلعه از صولت سپاه ظفردستگاه ، هراس بىقياس به خودها راه داده ، از طرف ديگر ديوار حصار را شكافته ، به وادى فرار شتافتند و آن قلعه مسخر شده ، حسب الحكم با زمين هموار شد و اموال بسيار و غنايم بىشمار به دست افتاد و از آنجا كوچ كرده به قريهء كوسويه 269 نزول فرمودند و اهل قلعه خرقه حضرت رسالت‌پناهى را شفيع آورده ، از آن حضرت درخواست نمودند . بنابرآن دربارهء آن جماعت مرحمت بلا حدّ و غايت نمود و از آنجا كوچ كردند . بعد از طى منازل و قطع مراحل به نواحى قلعهء تربت رسيده ، نزول اجلال فرمودند و در حملهء نخست سپاه منصور نصرت ، به تيغ آبدار اعدا را منهزم ساختند و كوچه‌بند آن را تسخير نمودند . بعد از آنكه عساكر گردون‌مآثر قلعه‌بند بيرون را مسخر ساختند ، رايت فتح آيت خان ظفرقرين سايهء وصول به قلعهء درون 270 انداخت و طنطنهء غريو كرناى و كوس گوش ساكنان فلك آبنوس را ( 147 الف ) كر ساختند . القصه ، مهم آن قلعهء خيبر آيين نزديك رسيد و فتح آن حصار به امروز و فردا انجاميد . در اين اثنا خسرو سلطان به اغواى جمعى از چاكران و الحاح بعضى از مفسدان قدم از جادهء فرمان‌بردارى بيرون نهاده ، از موكب همايون روىگردان شده ، بىاجازت عنان مراجعت