محمد يار بن عرب قطغان

133

مسخر البلاد ( تاريخ شيبانيان ) ( فارسى )

خواجه سلطان كه سيونجك هم گويند ، اما پيش از كوچم خان در سنهء احدى و ثلاثين و تسعمائة رحلت نمود . و پس از قانعه ، جانى بيگ ، سلطان گرديد . او نيز در عقب سيونجك خان در سنهء خمس و ثلاثين و تسعمائة 202 رحلت انتقال كشيد . بعد از او كوچم خان نيز وفات فرمود و امر خانيت بر ابو سعيد خان مقرر گرديد و او نيز در سنهء اربعين و تسعمائة عزم آخرت كرد و تخت خانى به وجود عبيد الله خان آرايش گرفت و در عهد دولت و زمان خلافت او ، ماوراء النهر به تخصيص ولايت بخارا ، زيب و زينت و رونق و طراوت پذيرفت . [ لشكر كشيدن عبيد الله سلطان و جانى بيگ خان به هرات ] و مسخر شدن آن ولايت بعون عنايت واهب العطيات چون امير نجم به ضرب تيغ دلاوران سپاه اسلام از پاى افتاد و سپاه عراق و آذربايجان بعضى كشته گشته ، معدودى چند به همراهى بابر ميرزا روى به هزيمت نهاد ، هوس تسخير ولايت ( 78 ب ) خراسان در ضمير حكام ماوراء النهر پيدا شده ، نخست جانى بيگ سلطان با لشكر بىكران از آب آمويه گذشته ، متوجه هرات گشت . و بعد از طى منازل و قطع مراحل ، آن پادشاه دريادل چون به نواحى آن بلده رسيد ، در امر محاصره به غايت اهتمام كوشيد . و امرا و اشراف و اكابر و اصناف از وصول پادشاه ستوده اوصاف وقوف يافتند ، در استحكام برج و باره اهتمام نموده ، احمد بيگ صوفى « 1 » اوغلى قلعهء اختيار الدين را مضبوط ساخت . و حسين بيگ الله در برج ميرزا احمد سلطان كه در ميان شرق و شمال شهر است ، رايت اقتدار برافراخت . و [ دروازهء فيروزآباد به ] « 2 » عماد الدين محمود ولد سيد غياث الدين محمد باغبان تعلق گرفت [ و امير عماد الدين محمود در دروازهء فيروزآباد لواى استقلال برافراخت ] « 3 » و محافظت دروازهء عراق به ديگرى از اعيان

--> ( 1 ) . س : « صوفى » ندارد ، از نسخه « ت » افزوده شد . ( 2 ) . تكميل از حبيب السير ، ج 4 ، ص 532 . ( 3 ) . تكميل از احسن التواريخ ، ج 2 ، ص 174 .