محمد يار بن عرب قطغان

80

مسخر البلاد ( تاريخ شيبانيان ) ( فارسى )

آن گماشتند « 1 » كه بعضى از امراى عظام را « 2 » با فوجى از لشكريان به دفع مخالفان نامزد گردانند و قبل از آنكه يكى از اركان دولت متكفل آن خدمت شود « 3 » ، امير ذو النون ارغون با دوازده « 4 » هزار نفر از سپاه ساخر 126 و تولك و زمين داور 127 ، در اواسط ماه مذكور به ظاهر هرات رسيد و كيفيت آمدن ايل امان ( 49 ب ) بهادر تا كنار آب « 5 » مرغاب معلوم او گرديد . پيش از آنكه از رنج راه برآسايد ، امير سلطان بايزيد برلاس 128 را به خود ملحق گردانيده ، به جانب مروچاق ايلغار فرمود . و چون ايل امان بهادر با غنايم نامحصور به راه چول زردك 129 مراجعت نمود و امير ذو النون متعاقب بدان بيابان درآمده ، خود را به مخالفان « 6 » رسانيد و از طرفين آتش قتال اشتعال يافته ، جنگ صعب به وقوع انجاميد و جمع كثير از جانبين به قتل آمده ، بعضى ديگر اسير و دستگير گشتند و از طرفين عنان مراجعت منعطف ساختند . [ ذكر نهضت سلاطين خراسان به مقابله و مقاتله شيبانى خان ] « 7 » و شرح اين حال بر سبيل اجمال آنكه ، چون محمد خان شيبانى از انتقال سلطان حسين ميرزا به ملك جاودانى وقوف يافت ، خيال تسخير خراسان كرده ، اول بار مولانا ختايى را به رسم رسالت به دار السلطنهء هرات فرستاد كه بديع الزمان ميرزا و مظفر حسين ميرزا گوركان از سر مخالفت و عناد گذشته ، در مقام اطاعت و انقياد سلوك نمايند . چون مولانا ختايى در دار الملك « 8 » باغ جهان‌آرا 130 به كرنش بديع الزمان ميرزا و مظفر حسين ميرزا مشرف گشته ، پيغام داشت معروض گردانيد . خلاصهء سخن آنكه ، محمد خان شيبانى مىگويند كه پيوسته آباء و اجداد شما در حدوث وقايع و وقوع حوادث رجوع به خواقين دودمان عالى شأن ما كرده شرايط مطاوعت بجاى آورده‌اند ، حالا مناسب آنكه [ شما ] نيز به سنت سنيّهء پدران خود اقتدا نموده ، ابواب مخالفت

--> ( 1 ) . س : گماشته‌اند . ( 2 ) . س : « را » ندارد ، از نسخه « ت » افزوده شد . ( 3 ) . س : است . ( 4 ) . س : به آوازهء . ( 5 ) . س : « آب » ندارد ، از نسخه « ت » افزوده شد . ( 6 ) . س : طالقان . ( 7 ) . از حبيب السير ، ج 4 ، ص 368 افزوده شد . ( 8 ) . س : دار اليك .