و اعيانش فصل تابستان به كوهستان مرغك و ده بكرى كه در دوازده فرسخى و طرف شمال و ييلاق بم است مىروند . و ميوجات سردسيرى از قبيل توت و انگور و انار و گرمسيرى مثل خرما و مركبات هردو در آن به عمل مىآيد . و انارش در نهايت خوبى و امتياز است . خلق و جمعيت اهل بم تقريبا پانزده هزار نفر . و مالياتش با خالصه از اين قرار است : نقد يازده هزار و چهارصد و شصت و سه تومان و چهار قران و يكصد و هفتاد و چهار دينار . جنس چهارصد و بيست خروار و هشتاد و هشت من . آبش وقتى كه نزول رحمت زياد و ترسال باشد سيلاب رودخانهء تهرود است كه در بالاها رودخانهء مرغك و دهبكرى هم ضميمهء آن شده از ميان بم مىگذرد و مصبّش شن‌زارى است پشت بم . ولى آب دائمى آن چند چشمه است كه از زير [ 38 ] بند بيدران از نقاط مختلفه آبش مىجوشد و بيرون مىآيد . و جهتش اين است كه به‌واسطهء طغيان سيل آب قنواتى كه در يمين و يسار رودخانه بوده است بالمرّه مسدود شده . و در سوابق ايّام هركس از اربابان چشمه‌اى تمالك و زمينى براى خود تصرف كرده‌اند و ديوانيان هم فراخور قابليّت مالياتى بر آن بسته‌اند . غير از چند قنات كه فعلا هم داير و از دهنهء خود رشتهء قنات آب جارى است ، و اسامى آن چشمه‌ها و قنوات را از خالصه و اربابى ذيلا مىنگارد : قنوات : عيش‌آباد ، رشته - قنات حيدر على خان ، رشته - قنات حاجى على محمد ، رشته - سعيدآباد ، رشته - سلسبيل ، رشته . چشمه‌سارها : محمدآباد ، اربابى - صوفىآباد ، اربابى - باغ نو ، اربابى - باغ خان ، خالصهء ابتياعى سليمان خان سرتيپ - كمشك ، اربابى - خانقاه ، اربابى - ده سر ، اربابى - اسفيكان - لشكر فيروز ، اربابى - پشت رود ، خالصه چهار دانگ ، اربابى دو دانگ - حافظآباد ، اربابى . اين قنوات و چشمه‌سارها كه فوقا به رشتهء تحرير درآمد آبهائى است كه به بم مىآيد . و الّا مزارعات ملكى حول‌وحوش هم بسيار [ ست ] و حاجت به ذكر آنها نيست . و سه فقرهء خالصه ديگر هم دارد كه عبارت از چهار دانگ بيدران است و يك دانگ فخرآباد ، و دو گاوبند از پانزده گاوبند بروات كه از يك دانگ بيشتر است .