عبد الحسين ميرزا فرمانفرما

395

مسافرتنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )

انارك و توابع - ملكى طايفهء اناركى ، محصولش منحصر به جزئى باغات و اسم آنها به قرار تفصيل است : * انارك - ديدرك . فها و توابع ملكى - طايفهء پهلوان و غيره ، محصولش از باغات و چهل پنجاه من غله و اسامى آنها به قرار تفصيل : * فها - درزان - زريب . قصبهء كوبكان ملكى طايفهء كريمى و غيره ، محصولش معادل دو خروارست . وضع ييلاقى جبال بارز 745 اين است تعداد كليهء مزارع متعلق به جبال بارز . غير از اينها هفده هجده چشمه‌سار بىقابليّت بىاسم و رسم در اين كوهستان به هم مىرسد كه محصول هيچ‌يك به پنجاه من نمىرسد و غالبا هم به‌واسطهء عدم استعداد زمين و خشكيدن چشمه و تفرقه بودن صاحبانش لم‌يزرع مىماند . و هرچند مزرعه هم كه زراعت مىشود صاحبانش به‌واسطهء سورت سردى هوا و نداشتن علوفهء زمستان و برف زياد سالى سه چهار ماه بيشتر در آن نقاط سكونت نمىكنند . يكى دو ماه هنگام زراعت و فصل پائيز و يكى دو ماه هم تابستان و ايّام حصادى ، آنها در مزارعات خود نشيمن [ دارند ] و مابقى [ ايام ] در صفحات جيرفت و رودبار و بم و نرماشير به قشلاق مىروند و عمدهء ماليات آنها احشامى و سرشمار [ است ] و محصول املاك آنها چنان كه در ضمن مزارع گذشت به خرجش وفا نمىكند . ايّام تابستان و پائيز هم كه به سركشى املاك خود مىروند و به يك قاعده پاره‌اى ييلاق مىكنند نشيمن آنها در پلاس [ است ] و در تمام اين مزارع يك خانهء خشت و گلى و كتوك نيست . محال ثلثه 746 و محال ثلثه كه عبارت است از مسكون و امجز و كوبكان . اگرچه كوههاى بلند هر سه نقطه برف‌ريز است ليكن بالنسبه مسكون سردتر و كوبكان گرمتر و امجز برزخ ما بين اين دو محل است و نخيلاتى هم كه ذكر شده است از اواخر امجز است تا اواخر كوبكان و كليهء محل آنها دامن كوه و بالنسبه به ساير مزارعات در جلگه است و الّا در كوهستان كوبكان هم نخل به ثمر نمىرسد تا چه رسد به ساير مزارع .