عبد الحسين ميرزا فرمانفرما

38

مسافرتنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )

باز دربارهء راين 38 بالجمله طول خاك راين از وسط شرق و جنوب است به وسط غرب و شمال و ابتداى آن از سه فرسخ زير سروستان و ابارق است الى دو فرسخ بالاى گودر و عبارت است از بيست و يك فرسنگ تخمينى و عرضش از شمال شرقى است به جنوب غربى و ابتداى آن از كاروانسرا خرابهء كله‌شور « 1 » است الى يك فرسخ به مزرعهء رود كهويه مانده كه محاذات است با تل گدار سياه و تقريبا هشت فرسنگ است . و غالب مالكين مزارع سابق الذكر در خود راين ساكن و كمترش در بم و شهر كرمان است و كسبهء آن هم كلّية تابستان در راين [ اند ] و زمستانها به صفحات جيرفت مىروند . و ايلاتى كه در اين حدود و ساردويه مرتع دارند آنچه مختص خود راين است مثل هابيل و باغكلى و مقبلى و شاهرخى و يعقوبى و ملك احمدى تابستان و زمستان تماما در همين حدود معلف دارند ، و آنچه خارجه است مثل بلوچ آبدوغى و بلوچ محمد رضا خانى و بلوچ مسافرى زمستانها را به صفحات جيرفت و ساير گرمسيرات مىروند . و بعضى از قسمت اوّليهء ايلات از قبيل مقبلى و شاهرخى و يعقوبى در جزو ساردويه به تفاوت ماليات ملكى دارند و حشمى « 2 » آنها از قديم الايّام جزو راين است . و خلق مختص راين از ملاك و رعيّت و كسبه و ايلات مختصر كه مالياتشان جمع راين است تقريبا سه هزار نفر مرد و زن و كوچك و بزرگ است . اعيان و سادات و علماء و معروفين آن هم سابق الذكر است . ميرزا فتحعلى خان ضابط فعليهء راين پسر مرحوم ميرزا رضا قلى خان و نوادهء مرحوم ميرزا حسين خان است و ميرزا حسين خان جدّ او از اجلّهء سادات محترم و در سلطنت كريم خان [ 19 ] حكومت مستقبلهء كرمان كرده است . پابنه 39 دوشنبه سلخ را بعد از اداء فريضه يكى دو ساعت اوقات خودمان را صرف تفريغ حساب حاجى اسمعيل متصدى خالصجات بردسير نموده و يكصد خروار جنس به او تخفيف دادم ، و هم‌چنين مبلغ گزافى به ميرزا نصر اللّه خان مباشر سابق ارزويه

--> ( 1 ) - جغرافياى كرمان : كل‌شور . ( 2 ) - كذا ( - حشم ) .