عبد الحسين ميرزا فرمانفرما
263
مسافرتنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )
پتكان 493 و دو مزرعهء كوچك هم در يك فرسنگى آن است كه يكى را پتكان و ديگرى را كلّگان مىنامند و در آنها قريب دو خروار به همهجهت غلّه و ذرّت به عمل مىآيد و دويست اصله نخل هم دارند . و مالكين اين دو مزرعه از اهالى آشار [ ند ] و در همانجا سكونت دارند . و در اين دو مزرعه [ 300 ] ابدا خانه و كتوكى نيست . افشان 494 و به فاصلهء ربع فرسنگ در جنوب آشار مزرعهاى است مسمّى به افشان و آبش از آشار كمتر و ساير محصول آن هم به اندازهء آب از آشار كمتر [ ست ] و قريب دويست و پنجاه بوته نخل دارد و مالكين آن از اهالى خود افشان و قريب پانزده خانوارند . و در مزرعهء مزبوره غالبا كتوك ، و بعضى خانههاى تيرپوش دارند . كزور - ترند 495 و دو مزرعهء ديگر نزديك به افشان است مسمّى به كزور و ترند كه هردو آب و محصول و نخيلاتشان به اندازهء افشان است و مالكين آنها بلوچ متفرقه [ اند ] و در خود اين دو مزرعه در خانههاى كتوكى سكنى [ دارند ] و قريب هفتاد هشتاد نفر مرد و زن و كوچك و بزرگند . گورناكاه 496 و از افشان هم خطّى بهطرف مغرب جدا شده به نصكند « 1 » مىرود و راهش پنج فرسنگ و نصف رو به فراز و از آنجا سراشيب و تمام خطّ در كوهستان محقّر و جزئى سنگلاخ است . و كلية از كند به ايرافشان توپ را نمىتوان سير و عبور داد . ليكن از ايرافشان تا سرباز مىتوان توپ را به سهولت عبور داد و همينكه دو فرسخ و نيم بگذرى در يسار راه به فاصلهء ربع فرسخ چشمهاى است مسمّى به گورناكاه . آب آن اندكى ناگوار و زياد است . و از اين نقطه تا نصكند آبى كه به راه نزديك [ باشد ] و بهكار عابرين بخورد نيست . و در اطراف اين راه هم علوفهء شتر از گثير و شوره و علوفهء اسب و قاطر از قبيل درمشو و كلته زياد و كبك و تيهو و پلنگ و خرس و گرگ و كفتار و از هر قبيل درخت و علوفهء اسب و شتر بسيار است و اطراف خود جادّه تلّ
--> ( 1 ) - نقشهء تفرشى : نسكند .