عبد الحسين ميرزا فرمانفرما
243
مسافرتنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )
تيرپوش و كتوك مسكن دارند و قلعهء رعيتى نيز در بالاى تپه واقع است و دلاور خان و برادرزادههاى او شاهجهان و نصير خان و ساير بستگانش در آن قلعه منزل دارند . و قلعهء مزبوره غالب عماراتش دو طبقه [ است ] و بعضى از عمارات آن رو به انهدام و خرابى گذاشته است . چگرد 441 و چهار مزرعه در اطراف مگس به فاصلهء نيم فرسخ و يك فرسخ واقع است كه اوّلى آن چگرد و به فاصلهء يك فرسخ در مغرب مگس واقع و آب آن چشمهاى است كه سى چهل من بذر غلّه و ذرت صيفى از آن زراعت [ مىشود ] و معادل صد اصله نخل دارد . آبش گوارا و صاحبانش پلاسنشين معروف به چگردى است و غير از اين معلوماتى ندارد . كتينكان 442 دوّم مزرعه كتينكان « 1 » در شمال مگس به فاصلهء يك فرسخ واقع [ و ] آب آن قناتى و گواراست و سدس سنگ آب دارد و محصولش منحصر است به شش هفت خروار غلّه و ذرّت و جزئى باغستان هلو و توت . و صاحبان آن از اهل مگس و قريب بيست سى خانوار [ ند ] و در خانههاى تيرپوش و كتوك سكنى دارند . كهوران 443 سيم مزرعهء كهوران « 2 » و در طرف شرق مگس به فاصلهء ربع فرسخ واقع است . آبش قنات و زياده از نيم سنگ و اندكى تلخ و ناگوار است . و محصولش منحصر است به غلّه و ذرّت و معادل ده خروار محصول آن است و كلية اراضى مگس خالى [ 276 ] از استعداد نيست و بذرى شش هفت بذر عمل مىكند . ولى اراضى اين مزرعه قدرى شورهزار [ ست ] و چندان عملكردى ندارد . و صاحبان آن از اهل خود مگس و معروف به كهورانى [ اند ] . و كلية اهالى اين مزارع را به خود همان مزرعه منسوب و موسوم مىسازند و در مزرعهء مزبوره قريب هزار و پانصد اصله نخل [ است ] و اهالى آن قريب سى در خانه و معادل يكصد و بيست نفرند و در پلاس سكونت دارند .
--> ( 1 ) - جغ : كتيكان . ( 2 ) - جغ : كوران .