عبد الحسين ميرزا فرمانفرما
237
مسافرتنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )
اصله نخل دارد و جزئى انار هم دارد و خلقش كه قريب صد نفر است در كتوك منزل دارند . سركهوران 424 سركهوران منبع آب قناتش در يسار ابتر به فاصلهء دو فرسخ واقع و بنگاه و كشتخوانش محاذات شهدراز خالصه و از ابتر سه فرسخ دور است . و مالكين آن از اهالى ابتر و ايلات دامنى و زردكوهى و بندوئى است و آب آن زياده از يك سنگ و محصول غلّهاش معادل شصت خروار و صيفى آن منحصر است به ذرت و معادل شتوى بهعمل مىآيد . و قريب صد بوته نخل در آنجائى كه آبش به ظهر مىرسد غرس كردهاند . و بنگاه رعيتى آنجا فقط كتوك و خلقش كه قريب صد نفر مرد و زن است بعضى در كتوكها و پارهاى در احشام متفرقه و برخى در خود ابتر نشيمن دارند . و ماليات ابتر منحصر است به سه يك جنس كه هر سالى از طرف ضابط بمپور جمع مباشرى مىشود و در هذه السنه مباشر محلّ مزبور مير بهادر است . درختهاى اين اطراف غالبا گز و كهور [ ست ] و جستهجسته كنار نيز يافت مىشود و علوفهء آن درمشو و ترات است و ترات نوعى از علوفهء شتر و بزرگتر از بوته ، و تابستان و زمستان موجود است . و در حوالى خود ابتر آهو و شغال زياد و در كوهستانش نيز شكار كوهى و تكتك پلنگ و خرس و كفتار يافت مىشود . راه سهران : فهرو - كنكرو 425 از ابتر تا سهران پنج فرسخ و خطش به مشرق سير مىكند و راهش رو به فراز و سنگلاخ است و ربع فرسخ گذشته به رودخانه [ اى ] مىرسد كه منبع آب آن گدار چبّ [ است ] كه در سر فهرو « 1 » واقع است و شرح آن خواهد رسيد و رودخانهء مزبوره مسمّى به كنكرو است و اگرچه چشمهسار هم [ 269 ] دارد ليكن در غير هنگام آمدن سيل آبش به اينجاها نمىرسد و در تابستانها مسلما در اين نقاط خشك [ است ] و زمستان هم گاهگاهى بهطور ندرت آب يافت مىشود . و از اينجا تا آخر منزل تمام راه در كف رودخانهء مزبوره سير مىكند و همهجا دو طرف كوه [ است ] و بعضى جاها طورى تنگ مىشود كه دو كوه يمين و يسار هزار قدم بيشتر فاصله ندارند . و كمال وسعت خطّ و دورى دو كوه از يكديگر در اين منزل هرگز زياده از نيم
--> ( 1 ) - ظاهرا همان فهرهو مذكور در سه صفحهء بعدست . در نقشهء تفرشى : فهره .