ايجان 268 ايجان مزرعه‌اى است داير و آباد و از مزارعات گه جمعى امير مهيم خان سرهنگ لاشارى . و آبش از رودخانهء مزبوره و محصولش از غلّه و شلتوك قريب هزار خروار و نخيلات آن زياده از بيست هزار و مالكين آن جلال خان ايجانى و طايفهء اوست و قريب سيصد خانوار [ ند ] و در خانه‌هاى تيرپوش و كتوك سكنى دارند . قلعهء رعيتى هم در آنجا ساخته‌اند كه مسكن و نشيمن ضابط است . و ميوهء آن منحصر است به ده دوازده درخت انبه و هوايش مشابه هواى بمپور و آبش گواراست و همان كوهستان سرجو كه طرف ايجان و يكى دو فرسخ پائين‌تر [ ست ] تمام مىشود . گه « 1 » 269 از ايجان تا گه چهار فرسخ و خطّش به جنوب و سراشيب و غالبا سنگلاخ است و يك فرسخ اوّل در زمين مسطّح هموار خارج از رودخانه سير مىكند و بعد از آن داخل رودى مىشود كه منبع آن از كوه زردين پيران « 2 » كه از شعبه‌هاى كوه چانپ است از شمال به‌طرف جنوب جارى [ است ] و از پاى قلعه كه رد شده سه فرسخ پايين‌تر به رودخانهء سرجو ممزوج مىشود . و آب اين رودخانه هم تك‌زه است و چشمه‌سار و در هيچ سالى قطع نمىشود و از آن علوفه [ ها ] و سباع و بهائم سابق الذكر در اين رودخانه و كوههاى اطراف آن نيز بسيار است . و از جائى كه راه ايجان داخل رودخانه زردين پير مىشود تا گه سه فرسخ است و تمامش در رودخانهء مزبوره سير مىكند و راهش سنگلاخ و يك فرسنگ اوّل تنگه و سخت است . به‌طورى كه اگر سيل حركت كند عبور از اطراف و جوانب رود غيرممكن و دو فرسخ ديگر تا يك درجه [ 178 ] وسيع و ممكن العبور است . گه مزرعه‌اى است داير و آباد و آبش قناتى و چهار پنج رشته است و بعلاوهء آن قنوات چهار پنج چشمه نيز دارد و آب آنها زياده از شش سنگ و تماما شيرين و گواراست . و محصول عمده‌اش شلتوك و جزئى غلّه و كمترش باقلا است و به همه جهت قريب هزار خروار محصول‌خيز است . و معادل بيست هزار اصله نخل نيز دارد و ميوجات هم از قبيل انار و انگور و ليمو و ترنج و انبه و سيب و موز در گه به عمل مىآيد و مالكين آنجا از طايفهء باشنده قريب پانصد خانوار [ ند ] و در كتوك و

--> ( 1 ) - نام آن به نيك‌شهر عوض شده است . ( 2 ) - شش سطر بعد زردين پير ياد كرده است .