عبد الحسين ميرزا فرمانفرما
130
مسافرتنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )
چهارم ما بين سردر و برج دينار است در اين چهار برج مزيد بر تيركش عمارت قراولخانه هم ساخته شده و در ساير برجها فقط تيركش توپ و تفنگ ساختهاند و در تمام حصاربندى هم مردگردهاى به قاعده ايجاد نموده . و در فاصلهء دروازهء اوّل و ثانى يك چاه و در محوّطهء فصيل نيز چاه ديگرى حفر نمودهاند و هردو فعلا داير [ ست ] و چاه اوّلى پانزده ذرع ريسمانخور و چاه دويّم بيست و پنج ذرع عمق دارد . سالاريّه 201 مرتبهء ثانوى داراى يك دروازه است كه بالاى آن را خود من سردرى ساختهام و زين العابدين خان سرتيپ سردار بلوچستان اسم آن را « سالاريّه » گذارده است و سردر مزبور را سه در رو به فصيل است و سه در به سربازخانه . و قهوهخانه هم براى آن ايجاد شده كه براى نشيمن صاحبمنصب جاى به قاعده [ است ] و خالى از امتياز نيست و در زير دروازه هم دو طرف قراولخانه و بعد از آن سربازخانهاى است كه طولا قريب بيست و پنج ذرع و عرضا [ 122 ] تخمينا چهارده پانزده ذرع و چهار طرف اوطاق و نشيمن سرباز است . چهار گوشهء آن هم چهار برج است و در زير برجها هم قراولخانه ساختهاند و بالاى برجها فقط تيركش تفنگ دارد . و تمام اين سربازخانه را خود من از بدايت تا نهايت گفتم بنا كردند و به هيچ وجه اوطاق داير معمورى در اين نقطه نبود . كرياس و دروازه 202 و از آنجا رو به مرتبهء فوقانى همينكه پنجاه شصت ذرع بپيمائى به كرياس خيلى وسيع بزرگى مىرسد كه زمين آن از كف سربازخانه تقريبا بيست ذرع ارتفاع دارد و كرياس مزبور به درجهاى وسيع است كه وقت لزوم چهل پنجاه نفر سرباز در آن مىگنجد . و دو دروازه دارد يكى طرف سربازخانه و ديگرى طرف عمارت فوقانى و از آنجا داخل دالان وسيعى مىشود كه منتهى به عمارت بالا است و بالاى كرياس مردگرد و تيركش تفنگ بسيار است . از دروازهء دويّم كرياس تا عمارت بالايى چهل ذرع فاصله و تقريبا پانزده ذرع ارتفاع است و بعد از آن در طرف چپ برجى است كه از بناهاى مرحوم سعد الدّوله و در ميان آن برج انبار ذخيره قورخانه است و بالاى آن برج را تيركش تفنگ ساختهاند .