را كه در جنوب وان واقع است دنبال مىكند و به نقطه‌اى كه اين كوه‌ها به سوى شمال امتداد مىيابند و دو درياچه را از هم جدا مىكنند بخش مىنمائيم . اين دو ناحيهء كردستان داراى چراگاههاى بسيار است و گوسفندان و بزهاى خيلى فراوان را خوراك مىدهد كه با فروش آنها مبلغ نسبة هنگفتى به دست مىآيد . شمارهء اين حيوانات را تا سه كرور تخمين مىزنند كه هر ساله از اين سرزمين به قسطنطنيه مىفرستند : شمارهء آنها هنگام حركت به مقصد بيش از اينها است و ليكن درازى و دشوارى راه بسيارى از آنها را در حين خط سير از پاى درمىآورد . هر گله از 1500 تا 2000 رأس تشكيل مىشود و به توسط چندين شبان كه تا حد توانائى ، خود را از راه آمد و شد كاروان‌ها دور مىسازند راهبرى مىشود . براى رساندن يك گله از وان به قسطنطنيه « 1 » هفده تا هيجده ماه وقت مىخواهد . در شمال كردستان گندم ، چاودار و نوعى گندم سفت « 2 » به عمل مىآيد كه به مصرف خوراك مردمان آنجا مىرسد . از آن سامان نيز زرنيخ ، گوگرد و زاج سفيد به دست مىآيد . درهء فراخ و جلگهء بخش جنوبى كردستان حاصلخيز است و در آنجا برنج ، گندم ، جو ، كنجد ، ميوه‌ها ، توتون و پنبهء علفى به عمل مىآيد . در آنجا عسل و نوعى شيرخشت ( گز علفى ) كه به حالت سرشك است به دست مىآيد كه آن را پس از خوراك مىخورند . بارى از اين ناحيه مازوى بسيار اعلا تهيه مىكنند و آن را از بندرهاى اسكندرونه « 3 » و ازمير به سوى اروپا مىفرستند . مىدانيم كه كردستان حتى در مرزهائى كه برايش تمام نقشه‌هاى جغرافيائى ما حدود تعيين كرده هرگز از قوانين يك فرمانروا پيروى نكرده و به دو بخش تقسيم گرديده است ، يكى كه وسيعتر است در تركيهء آسيائى است و ديگرى يك استان ايرانى را تشكيل مىدهد . خط سامان‌بندى دو كشور از رشته‌كوه‌هائى كه دو درياچهء

--> ( 1 ) - سپاه عثمانى كه فرانسويان در مصر با آن مىجنگيدند تقريبا خوراكشان از گوشت همين گله‌هاى كردستان بود . ( 2 ) - Epeautre ( 3 ) - Alexandrette