يزيدىها آگنده از انبوه خرافات هستند و كردها چندين بار به من گفته‌اند كه اگر يك دايره‌اى كه نماد معتقدات آنان است بر روى خاك ، پيرامون آنها بكشى آنها درميان آن دايره بيشتر ممكن است كه بميرند تا اينكه پاى خود را از آن بيرون بگذارند . آموختن ، خواندن و نوشتن براى آنها ممنوع است ولى دزدى ، آدم‌كشى ، نزديكى با محارم ، اعمالى هستند كه آنان حلال و مجاز مىشمرند ، يا اينكه لااقل هيچگونه وحشتى از انجام دادن آنها ندارند ايشان جامه‌هاى سياه مىپوشند و يك شبكلاهء قرمز و سياه به سر مىنهند و اميدوار هستند كه از اين راه ، شيطان از آنها خوشش بيايد و او را مانند مجرى خواستهاى ايزدى مىشناسند و بايد از نفرين به او خوددارى كرد و از اين‌روى نامش را نبايد بر زبان آورد . از خصايص اين فرقه آن است كه جديد المذهبى « 1 » درميان خود نمىشناسد و كسى را ارشاد نمىكند . يزيدىها خواه كه نام فرقهء خود را از شيخ يزيد مؤسس فرقه گرفته باشند ، خواه از خليفهء دوم اموى كه به او شهادت امام حسين فرزند حضرت على را نسبت مىدهند و خواه كه اصل و منشأشان به روزگار خيلى كهن برسد از طرف ايرانيان سخت مورد نفرت مىباشند ولى چون دلير و گستاخ و جنگجو هستند شاهزادگان كرد تاب آنها را مىآورند و حتى مىكوشند كه شمارهء بسيارى از آنان را به سوى خود جلب كنند و در سرزمين خود نگهدارند . ما در گذر تنگ داش قوم « 2 » [ سنگ و ريگ ] كه چندان از درياچهء وان دور نيست داخل شده بوديم ، در آنجا به علت راهزنيهائى كه در تمام مدت سال رخ مىدهد مسافرين وحشت‌زده مىباشند و هنگامى كه ما به يكدستهء سى نفرى يزيدىها برخورديم كه روى

--> ( 1 ) - ما در اينجا آنچه را كه دربارهء اين فرقه‌ها مىگوئيم از دهان ايرانيان و كردهاست . اگر خواننده ميل داشته باشد كه جزئيات بيشترى در اين‌باره بداند مىتواند به مسافرت نيبور Niebuhy تاريخ ارمنى انژيژيان Ingigian كه قسمتى از آن را سيربيه Cirbied انتشار داده و بخصوص كه نوشتهء پرگازونى كه از ايتاليائى ترجمه گرديده و در دنبالهء شرح پاشانشينى بغداد مشاهده مىشود ( پاريس ، 1809 ) نگاه كنيد . ( 2 ) - Tachcoun