موريتس دو كوتز بوئه ( مترجم : محمود هدايت )
40
مسافرت به ايران بمعيت سفير كبير روسيه در سال 1817 م ( فارسى )
ساخته شده و از دور شبيه به تل خاكى است كه تپ « 1 » مىسازد . همانقدر كه به سربازان در سر خدمت بد ميگذرد در مواقعى كه نزد اهالى بسر مىبرند در كمال خوبى از ايشان پذيرائى مىشود . هنوز كسى بفكر نيفتاده كه سربازخانهاى در گروزينى بسازد ، فقط حكمران براى جبران اين قصور در محل مناسبى آسيابى براى رفع حوائج داير كرده كه از مخارج هنگفتى كه سابقا براى اين كار مىشد جلوگيرى به عمل آورد ولى معذلك هنوز بيل و چكش و تبر و به عبارة اخرى تمام لوازم آن را بايد از هشترخان وارد كنند چه در اين مملكت نيموحشى هيچ يك از اين ادوات به هم نمىرسد . گرچه سنوات متواليه كشت و زرع خوب و حاصل فراوان باشد ولى گاهى نرخ اجناس خودبخود ترقى عجيبى مىكند و همينكه مردم بفكر جمعآورى آذوقه مىافتند جنس گرانتر مىشود . فعلا مدتى است كه انبارهاى بزرگ ساخته قسمت عمدهء آن را براى حمل جنس بخارج تخصيص دادهاند . در ماه نوامبر حكمران سرحدات را گردش كرده از خانهايى كه بايد بدولت روسيه ماليات دهند ديدن مىكند . در اين موقع رؤسا معمولا تحف و هدايايى تقديم مىدارند كه رد كردن آن توهين بايشانست . ژنرال براى قبول آن راهى پيدا كرده كه خسارت زيادى هم متوجه آنان نمىشود بدين معنى كه از اين خانها تقاضا كرده در عوض ساير اجناس گوسفند كه زياد هم دارند براى او بفرستند ايشان هم قبول كرده دستهدسته مىفرستند كه به گلههاى كوچك گوسفند تقسيم كرده به چمنزارهاى اطراف ميفرستند و در مدت قليلى عدهء قوچها و ميشهايى كه خانها فرستاده بودند به ششهزار رسيده بود . سربازان فعلا شب و روز گوشت مىخورند بدون اينكه از تعداد آن كاسته شود چه توالد و تناسل گوسفند زياد است ، بانضمام سربازان هم از فروش پوست آن استفاده زيادى مىكنند . انواع و اقسام شكار در اين نقاط زياد است . در ييلاقات خرگوش و گوزن و
--> ( 1 ) تپ حيوانى است ذوفقار از جنس موش كه دستهائى كوتاه دارد و در اراضى زراعتى لانههايى شبيه به تل خاك براى خود ميسازد . م . ه