عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )

730

مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )

پول نمىاندازيد ؟ ناگاه دو پول سياه ناسره افتاد . باز توقع كرد . قوطى « 1 » كبريت خالى و بعضى اشياى بىمعنى انداختند . گفت : چيز خوبى بيندازيد . ناگاه يك سنگ بزرگى به ارسى خورد ، تمام شيشه‌هايش خرد « 2 » شد . ترسيده بيرون دويد . مردم جمع شدند ديدند به خودى خود درب انبار گشوده شد . ظروف برنج و روغن و شيره و غيره از انبار بدون حامل آمد ميان حياط توده گرديد و بعد پيت نفط روى آنها ريخته آتش گرفت . مردم همه ديدند . لاجرم اين اوقات ، اغلبى از مردم اروپا به وجود جن قائل شده‌اند ! فارس در ماه شوال 1322 ، در هشت فرسخى شيراز ، نزديك كازرون ، سيلى شديد آمده و ضرر زياد رسانيده است . ايران در روز دوازدهم ذىقعدة الحرام 1322 هجرى ، وجيه اللّه ميرزا بن موچول ميرزا بن فتحعلى شاه قاجار ملقب به امير خان سردار سپهسالار اعظم به مرض دولاب و كليه درگذشت . قريب چند سال بود كه گرفتار اين امراض [ و اغلب حليف بستر بود ] « 3 » . او را ده اولاد است . بزرگتر از همه سيف الملك است كه جوانى لوطى و كشتىگير است و نام پدر را پايمال مىنمايد . خلاصه سپهسالار سابقا نزد ميرزا حسين خان صدر اعظم قزوينى نوكر بود . برو رويى داشت . بعضى حرفها برايش گفتند « 4 » . بعد از آن به حكومت استر اباد و

--> ( 1 ) . متن : قوتى كبريت ( 2 ) . ايضا : خورد ( 3 ) . متن : [ مىباشد و . . . بستر است ] ( 4 ) . در سفر اول ناصر الدين شاه به فرنگ ، سپهسالار وى را نيز در جزء همراهان جا زده بود در آن هنگام وى هفده ساله بود . در نزديك مسكو ، سپهسالار به شاه كه انيس الدوله صيغه محبوب خود و يكى دو نفر ديگر را همراه آورده بود گفت مسافرت با زنها باعث گرفتارى است . زيرا در اروپا همه زنان بدون حجاب‌اند و همه با مردها در مجالس و محافل رسمى نشست‌وبرخاست مىكنند و مشروب مىنوشند و مىرقصند و مىخندند . اگر اعلىحضرت با زنان محجبه سفر كنند محافل رسمى و روزنامه‌ها مسخره مىكنند و اگر خانمها بىحجاب در مجالس ظاهر شوند خلاف شرع انور است . وانگهى مردم اروپا من‌جمله امپراطوران و رؤساى جمهورى يك زن دارند كه عنوان ملكه يا زن اول كشور مىيابند . ولى قبله عالم زنان متعدد عقدى و صيغه دارند ، آيا مىتوانند يكى را ملكه اعلام كنند ؟ شاه كه از اين يادآورى درست سپهسالار رنجيده بود -