عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )

723

مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )

نجف اشرف در عشر سوم رمضان المبارك 1322 ، آخوند حاجى ميرزا محمد معروف به فاضل شربيانى « 1 » كه از علماى درجه اول است و نامش در تمام دنيا معروف و به رساله‌اش ثلث ايران تقليد مىنمايند و در دين و زهد و علم بىمانند ، در سن شصت و اند سال در نجف اشرف كه مسكن ايشان است به رحمت ايزدى پيوست . در تمام ايران براى وى عزادارى نمودند ، عليه الرحمه . ژاپون و روس قريب هفت ، هشت ماه بود كه لشكر ژاپون پرت آرتور را كه از بنادر منچورى است و قلاع محكمه با توپ و سرباز و قورخانه دارد و قريب پنجاه هزار سرباز روس در آنجا محافظت آن بندر را مىنمايند و مىگويند چنين بندر محكمى در عالم نيست و روس‌ها در آن‌جا مخارج‌ها كرده‌اند براى استحكام و حفظ آن‌جا و در اين مدت محاصره از لشكر ژاپون و روس بسيار كشته و مجروح شدند و كار به مردم شهرى از كمى آذوقه سخت شده بود و بعضى از قلاع تدريجا به توپهاى كشتىهاى ژاپونى خراب شده تا در بيست و پنجم رمضان المبارك بندر آرتور بدين ترتيب فتح شد كه ژاپونىها از حوالى [ پرت ] آرتور از راه نقب به وسط شهر نفوذ و يكباره لشكر ژاپون از وسط شهر بيرون آمده و به قوه ديناميت بيشترين « 2 » [ قسمت ] شهر را مفتوح داشتند . ديگر از براى روس‌ها اميدى در حفظ مملكت منچورى نخواهد بود . طهران در شب سلخ رمضان المبارك 1322 ، در اواخر شب ، زلزلهء سختى در طهران شد ، لكن ضررى نرساند . چند شب قبل از آن هم زلزلهء مختصرى شده بود به جهت كثرت باران قوس است .

--> ( 1 ) . ملا محمد شربيانى از علماى متبحر شيعه در قرن چهاردهم هجرى و از بزرگان تلامذه شيخ مرتضى انصارى صاحب تأليفاتى چون حاشيه رسائل و حاشيه مكاسب و كتابى در صلوة و كتابى در « متاجر » و كتابى در اصول متوفى در جمعه 17 رمضان 1322 در هفتاد و هفت سالگى در نجف اشرف . شربيان يا شرابيان روستايى است در هشت فرسخى تبريز . ( 2 ) . متن : بيشترى شهر .