عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )
720
مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )
شهنشهى كه غلام محمد است و على * گرفت خاتم شاهى به حكم لم يزلى محمد على ميرزا همان وليعهد حاليه پسر مظفر الدين شاه قاجار است . طهران شاه در عشر سوم رجب ، به جهت [ درد سخت پا و دست ] « 1 » به طهران آمد و حليف « 2 » بستر است . وزرا و مردم را ، بىحضور عين الدوله صدر اعظم ، نمىگذارند خدمت شاه بروند . طهران در روز سيزدهم رجب المرجب ، عين الدوله صدراعظم با ميرزا محمد حسين وزير دفتر كتابچه خرج و دخل دولتش را به حضور شاه آوردند و جرح و تعديل شده بود ، ديگر دولت خرجش بر دخلش فاضل ندارد . گويا تمام ماليات ايران بالغ بر هفده كرور تومان پول ايران است . طهران در ماه جمادى الاخرى ملكه ايران كه به پاريس رفته ، شاه برادرش قرضش را قبول كرده ، مراجعت به طهران نمود . عربستان « 3 » در ماه جمادى الاخرى ، در عربستان ، شورش سخت است و بعضى از اشرار سركشى كرده ، اطراف را مىچاپند و نوكرهاى حكومت را لخت كرده . از اين جهت حكومت آنجا را از [ ] « 4 » گرفته به فرمانفرما حاكم كرمانشاه دادند . خراسان در جمادى الاخرى و ماههاى بعد ، در بلاد خراسان گندم ترقى كلى دارد . در اطراف خروارى بيست تومان است و در خود خراسان پانزده تومان است . احتمال دارد در
--> ( 1 ) . متن : [ درد پا و دست سخت ] ( 2 ) . حليف به معناى همعهد و همپيمان . ( 3 ) . مقصود خوزستان است . ( 4 ) . در متن سفيد مانده .