عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )
703
مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )
خراسان به حاجى [ غلامرضا خان ] آصف الدوله شاهسون . كرمان به شاهزاده ركن الدوله علينقى ميرزا . اردبيل و بعضى ولايات جزء به نصر السلطنه تنكابنى سردار معظم « 1 » . كاشان به حاجى صدق الملك كرمانى . كرمانشاه به شاهزاده فرمانفرما . بروجرد و لرستان به مظفر الملك . « 2 » عربستان [ ] . يزد به شاهزاده مؤيد الدوله . « 3 » گروس به مشير السلطان پيشخدمت . ملاير و تويسركان و نهاوند به صدق الدوله پيشخدمت . خمسه « 4 » به وزير همايون « 5 » . كردستان به ناصر الملك « 6 » . قزوين به سالار افخم . بندرات « 7 » فارس به ميرزا احمد خان دريابيگى امير تومان . عراق به عدل الدوله برادر وزير افخم « 8 » .
--> - بود كه او خود را به روسها بست و روسها مانع دخالت شوستر در كار جمع ماليات شدند و كمى بعد اولتيماتومهاى پىدرپى در مورد اخراج شوستر فرستادند كه به بستن مجلس دوم منجر گرديد . ( 1 ) . همان محمد ولى خان سپهسالار تنكابنى كه بعدها به مشروطيت كشيده شد و به وزارت و صدارت رسيد و بالاخره در 1305 خودكشى كرد . ( 2 ) . محسن خان مظفر الملك پسر ميرزا عبد اللطيف طسوجى . ( 3 ) . ابو الفتح ميرزا پسر سلطان مراد ميرزا حسام السلطنه داماد ناصر الدين شاه ( متوفى در 1330 ق ) . ( 4 ) . غرض از خمسه همان زنجان است . ( 5 ) . كلمهء همايون ، همهجا در متن ، به صورت هميون نوشته شده كه ما به صورت درست نوشتهايم . وزير همايون همان مهدى خان كاشى است . ( 6 ) . ابو القاسم خان ناصر الملك قراگزلو . ( 7 ) . بندرات به معناى بندرها ، بنادر . ( 8 ) . عدل الدوله رضا قلى خان برادر سلطانعلى خان وزير بقايا ( وزير افخم ) « پيشخدمت خاصهء حضور همايونى » ( افضل التواريخ ) .