عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )

1065

مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )

همدان از اوايل سال كه ظهير الدوله به حكومت همدان رفت ترتيبات خوب قرار داد و اختيار را به دست مجلسى از اعيان و اشراف داد . امسال گندم به حدى كمياب است كه اهل همدان جماعتى علف و يونجه مىخورند . ملاكين آنجا گندم دارند و مىخواستند خروارى به بيست و پنج تومان به فروش برسانند . ظهير الدوله حكم كرد تمام مردم با خود او به مصلى بروند . ملاكين ناچار قرار [ فروش ] گندم را به ده تومان دادند . ايران در اين ماه شوال ، امور دولت ايران به كلى خراب است . پول يافت نمىشود . دولت مقروض ، طلبكار زياد . احكام جارى نمىشود و كسى از دولت ملاحظه ندارد . هر حاكمى كه به ولايتى مىرود بايد به ميل اهالى باشد . شاه ناخوش ، مملكت عليل ، مجلس شوراى ملى ناقص ، خداوند رحم فرمايد . از طرف ديگر عثمانى سرحد را برده است . صدر اعظم مطيع ترك‌ها و شيره به سر مردم مىمالد . گاهى از كثرت بىهوشى مىخواهد نوكرى را در دربار صدا زند كه غليان بيار مىگويد معصومه غليان بياور . معصومه يكى از كلفت‌هاى اندرون اوست . خداوند رحم به مملكت ايران فرمايد . آن شاه و اين صدر اعظم . چين اهالى چين از خواب بيدار شده‌اند . دولت غدغن كرده كه بعد از ده سال ، ترياك در چين نكارند و از خارجه از حال ، ترياك وارد نكنند و ملكه به اتفاق مردم خيال سلطنت مشروطه را دارد . طهران در روز يكشنبه هشتم شوال 1324 ، در طهران نان به جهت كنترات جديد يك من دو عباسى قيمتش تخفيف يافت . يك من شش عباسى به فروش مىرسد و تمام مىدهند . درب باغ نزديك ظهر باز شد . صدر اعظم هم حالتش بهتر است . روز قبل كه به دربار نيامد ، گفتند به جهت بعضى موانع و مداخلهء ترك‌ها و نبودن پول استعفا كرد و قبول نشد .