عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )

1046

مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )

وين مشرف شدند . شاه خيلى ناخوش [ بود ] . اطبا گفته‌اند خوب نمىشود . تا ماه مبارك نمىكشد . اعلم الدوله اطمينان داده . « 1 » شاه به صدراعظم گفت اعلم الدوله هرچه مىخواهد بده . وزير مختار انگليس در آن روز در اطاق ابيض به ديدن نايب السلطنه رفت . قرار شد در آن روز ، از طرف حكومت ، رؤساى ادارات را اخبار دهند كه اجزاى خود را خبر كرده در روز شنبه هفدهم ، يك ساعت بعد از ظهر تا غروب ، به مدرسهء نظامى حاضر شده وكيل خود را به اسم وكالت مالكين و اشراف انتخاب نمايند . صبحنامه در اين روزها شيوع دارد . مذمت اغلبى را مىنويسد . بعضى آبنه « 2 » شدند صاحبش ترس ندارد . اردبيل در اين چند ماه حكومت جعفر قلى خان سهام الدوله در اردبيل نهايت تعدى شده . قريب صد هزار تومان فايده برده . تبريز در عشر اول شعبان ، وليعهد به شاه تلگراف زد كه امضاى شما مجلس شوراى ملى را صحيح نيست . شاه جواب به او [ تلگراف ] زد كه در تمام يازده سال سلطنت من كارها به غلط شده ازجمله امضاى من وليعهدى ترا . وليعهد ترسيد و مجلس شوراى ملّى را امضا كرد و نيز مردم طهران به او بعضى كاغذها نوشتند و او را ترسانيدند . ازجمله كه آن‌وقت كه تو وليعهد شدى شاه پسر از طرف مادر شاهزاده نداشت . الآن ناصر الدين ميرزا كه مادرش شاهزاده است « 3 » بزرگ شده . او را وليعهد مىكنيم ، وليعهد سخت ترسيد .

--> ( 1 ) . يعنى پزشكان گفته بودند كه عمر شاه پيش از رسيدن ماه مبارك به اتمام مىرسد و اعلم الدوله اطمينان داده بود كه چنين نخواهد شد . ( 2 ) . Abonne كلمهء فرانسوى به معناى كسى كه نشريه‌اى را پيش‌خريد كرده باشد . و از همين ريشه است كلمه Abonnement يعنى وجه پيش‌خريد . ( 3 ) . منظور ناصر الدين ميرزا نصرة السلطنه است پسر مظفر الدين شاه از بطن سرور السلطنه خواهر عبد الحسين ميرزا فرمانفرما و دختر شاهزاده نصرة الدوله فيروز ميرزا پسر عباس ميرزا نايب السلطنه . تولد ناصر الدين ميرزا در 29 ذى القعده سال 1313 روى داد .