عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )

924

مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )

طهران تأمين خواست . از اين جهت كار شعاع السلطنه سر نگرفت و در بيست و يكم محرم به حكم شاه به طهران آمد . ايران عبد الحميد خان يمين نظام كاشانى « 1 » سرحددار سيستان و بلوچستان مأمور رسيدگى آب هيرمند بود . در عشر دوم محرم 1324 او را به طهران احضار كرده كه به ساوجبلاغ برود و بلوك لاهيجان را كه سرحد ايران و عثمانى است معين نمايد . مىگويند مشار اليه از افغان‌ها پول گرفت و حق را در باب آب هيرمند به آنها واگذاشت . طهران در بيست و دوم محرم ، شاه طرف عصر به بازديد ذخيره رفت . قم يك ، دو ماه است كه فرمانفرما در قم است و به شاه نوشته كه من بيست هزار تومان مىدهم كه به طهران بيايم . اتابيك چون از او ترس دارد مانع است . بهبهان عظام الممالك نام از طرف شعاع السلطنه حاكم بهبهان بود . كمال تعدى را به مردم آن‌جا كرد و به تهمت پول‌ها گرفت و خانه‌ها خراب كرد . ناچار در ماه ذىحجه مردم به ستوه آمده ، به او شوريدند و سنگر بسته به حكومت شليك كردند . ايلات هم با مردم شهر همراهى دارند . حكومت هم به مردم شليك كرد . لكن كسى كشته نشد مگر چند

--> ( 1 ) . عبد الحميد خان غفارى كاشانى ملقب به يمين نظام ( 1288 تا 1343 ه ق ) در استانبول در رشتهء توپخانه درس خوانده بود . وى در سال 1315 به ايران آمد و در سال‌هاى 1321 تا 1323 جزو هيئت ايران در كميسيون تحديد حدود سيستان بود و شهرت داشت كه در اين مأموريت ده هزار ليره از انگليس‌ها گرفته و به نفع انگليسىها رأى داده و حقوق مردم ايران را در حقابهء هيرمند زير پا گذاشته . در آغاز مشروطيت هم خود را داخل آزاديخواهان جا زد و پس از تصرف تهران عضو محكمه‌اى شد كه شيخ فضل الله نورى را محاكمه كرد . وى در سال 1332 ملقّب به سردار مقتدر شد و در سال 1333 به معاونت وزارت جنگ رسيد . ولى در طى جنگ بين‌الملل اول در برابر تركها و روسها ضعف فراوان نشان داد . ( شرح حال رجال ايران . بامداد ج 2 ص 261 - 263 ) .