عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )

903

مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )

احتمال مىرود به زودى معزول شود . سابقا ملاحظه‌اى اجزاى خلوت از او داشته‌اند ، حال به آن درجه ترس ندارند و ممكن است معايب او را به شاه بگويند . طهران در بيست و دوم ذى القعده ، شاه از صبح تا بعد از ظهر مشغول فنوگراف « 1 » بود ، سخن خود و سخن بعضى از وزرا كه حضور داشتند در گراموفن « 2 » كه تازه ابتياع كرده حبس كرد « 3 » . نطق شاه اين بود : جناب اشرف اتابيك اعظم چهل سال است كه به من از روى راستى و درستى خدمت كرده و صرفهء دولت را منظور نموده ، از او راضى مىباشم . ان شاء الله صد سال ديگر هم همين طور خدمت خواهد كرد . در آن روز تيلر « 4 » شارژدافر اتازونى هم در حضور شاه بود . فارس در ماه ذى القعده كه وزير مخصوص به حكومت فارس براى اصلاح رفت ، اهالى فارس تلگراف به او زدند ، اگر براى اصلاح مىآيى نيا ، اگر به حكومت مىآيى راضى هستيم . طهران در عشر دوم ذى القعده ، از نجف‌اشرف تلگراف آمد كه حاجى شيخ محمد طه عرب مجتهد ساكن نجف اشرف وفات كرد . اعراب آن‌جا اغلب مقلد او بودند . در مسجد شاه طهران از طرف دولت فاتحه گرفتند . چون علما به جهت عداوت با امام جمعه به مسجد شاه نرفتند ، در بعضى مدارس ديگر خودشان ختم گرفتند . كرمان در ماه ذى القعده ، حكومت كرمان و بلوچستان به شاهزاده عبد الحسين ميرزا

--> ( 1 ) . Phonographe ( 2 ) . Gramaphone ( 3 ) . حبس كرد يعنى ضبط كرد . ( 4 ) . Taylor